در بسیاری از مواقع ارزشگذاری قراردادهای خدماتی از جمله قراردادهای پشتیبانی و نگهداری، به دلیل ناقص بودن یا نبود دادههای مالی و عملیاتی لازم، با چالش روبهرو میشود. به همین دلیل، استانداردهای ارزشگذاری برای این شرایط خاص، دستورالعملها و الزاماتی را ارائه کردهاند تا اعتبار گزارشها حتی در شرایط ابهام و کمبود اطلاعات حفظ گردد. در این مطلب، رویکرد استاندارد در این زمینه را بهصورت مبسوط شرح میدهیم.
استفاده از تحلیل حساسیت یا سناریوهای جایگزین
مطابق آئیننامه اجرایی ارزشگذاری داراییهای نامشهود، فصل دوم، بند ج: در شرایطی که دادههای مورد نیاز برای ارزشگذاری دقیق موجود نیست، باید سناریوهای جایگزین طراحی و تحلیل حساسیت انجام شود. این سناریوها میتواند شامل قراردادهایی با نرخ تمدید بالا، بدون تمدید، یا تمدید با سطوح مختلف سودآوری باشد. بدین ترتیب، دامنهای از ارزشها مشخص میشود که به مدیریت در تصمیمگیری کمک میکند. بهعنوان مثال، میتوان سناریویی را طراحی کرد که در آن نرخ تمدید قراردادهای پشتیبانی و نگهداری بیشترین احتمال را دارد و ارزشگذاری را بر این اساس انجام داد.
افشای صریح محدودیتها و مفروضات جایگزین
مطابق استاندارد IVS 102، بند 20-3: در صورتی که اطلاعات کلیدی مربوط به درآمد، هزینه، یا نرخ تمدید قراردادها در دسترس نباشد، ارزشگذار باید بهصراحت مفروضات و محدودیتهایی را که در تحلیل استفاده شده است در گزارش خود افشا کند. برای مثال، در قراردادهای خدماتی که دادهای در مورد میزان تمدید آنها وجود ندارد، ارزشگذار باید به روشنی توضیح دهد که ارزش محاسبه شده با فرضهایی مشخص صورت گرفته و وجود هرگونه تغییر در این فرضها میتواند منجر به تغییرات قابل توجهی در نتیجه ارزشگذاری شود.
اتکا به قضاوت حرفهای و نظرات کارشناسان
مطابق استاندارد IVS 102، بندهای 20-2 و 20-5: در فقدان دادههای کافی، استفاده از قضاوت حرفهای و بهرهگیری از نظرات کارشناسان داخلی یا بیرونی الزامی است. ارزشگذار میتواند از نظر مهندسان فنی، مدیران خدمات، یا تحلیلگران بازار برای تخمینهای دقیقتر استفاده کند، به شرطی که فرآیند اخذ این نظرات و میزان اتکا به آنها مستندسازی شود. به عنوان مثال، برای پیشبینی نرخ تمدید قراردادهای پشتیبانی و نگهداری، میتوان از نظر کارشناسان خدماتی شرکت استفاده کرد، اما میزان اعتبار و اعتماد به این نظرات باید به طور روشن در گزارش مشخص شود.
مقایسه تطبیقی با قراردادهای خدماتی مشابه
مطابق استاندارد 210 ارزشگذاری دارایی نامشهود، بند 25-60: در صورت نبود دادههای اختصاصی، ارزشگذار میتواند از اطلاعات عمومی موجود یا دادههای داخلی شرکتهای مشابه در همان صنعت استفاده نماید. برای مثال، با بررسی شرکتهای مشابه و قراردادهای خدماتی آنها، میتوان جریانات نقدی و هزینههای مرتبط را تخمین زد و به مبنای مقایسهای معتبری رسید. در این حالت باید توجه داشت که تفاوتهای بین قرارداد مورد ارزشگذاری و قراردادهای مشابه، با استفاده از تحلیل تطبیقی دقیق و بهصورت کیفی یا کمی تعدیل شود.
بیان میزان اتکا به دادههای ارائهشده توسط واحد تجاری
مطابق استاندارد IVS 102، بند 20-4: در مواردی که دادهها و اطلاعات مورد نیاز برای ارزشگذاری از سوی شرکت دارنده قرارداد یا واحد خدماتی ارائه شده و امکان راستیآزمایی مستقل آن وجود ندارد، این موضوع باید به طور روشن و صریح در گزارش ذکر شود. ارزشگذار باید به روشنی مشخص کند که بخشی از ارزش تعیین شده، مبتنی بر دادههای ارائه شده توسط خود شرکت است و عدم راستیآزمایی آن میتواند باعث تغییر در نتیجه ارزشگذاری گردد.
استفاده از مفروضات مستند و تحلیل سناریو و شفافیت در افشا
بهطور کلی، استانداردهای ارزشگذاری از جمله IVS 102 و آئیننامه ارزشگذاری داراییهای نامشهود، تأکید دارند که در شرایط کمبود دادهها، استفاده از مفروضات مستند و تحلیل سناریوهای مختلف ضروری است و همچنین افشای شفاف و دقیق محدودیتها، به حفظ اعتبار گزارش کمک میکند. این رویکرد باعث میشود گزارش ارزشگذاری حتی در صورت ناقص بودن دادهها نیز قابل اعتماد و کاربردی باشد.
برای دریافت خدمات تخصصی در حوزه ارزشگذاری داراییهای نامشهود، از صفحه اختصاصی این خدمت در رتیبا بازدید نمایید.
همچنین میتوانید مقاله راهنمای جامع ارزشگذاری داراییهای نامشهود را مطالعه نموده و با مبانی و استانداردهای ارزشگذرای این نوع داراییها آشنا شوید.
برای مشاهده سایر خدمات رتیبا در زمینه ارزیابی، ارزشگذاری و مشاوره سرمایهگذاری نیز، به صفحه اصلی وبسایت رتیبا مراجعه نمایید.