پروانهها (Permits) و امتیازها (Concessions) از جمله داراییهای نامشهود قراردادیاند که به صورت قانونی از سوی دولت یا نهادهای عمومی به یک شرکت یا فرد اعطا میشوند و معمولاً برای فعالیت در صنایع حیاتی همچون انرژی، حملونقل، مخابرات یا خدمات شهری بهکار میروند. در ارزشگذاری داراییهای نامشهود، تعریف دقیق این داراییها بر مبنای استانداردهای موجود، مبنایی برای شناسایی و اندازهگیری آنها فراهم میآورد. شفافیت در این تعاریف باعث خواهد شد تا ارزش منصفانۀ این داراییها با دقت بیشتری تعیین گردد و منافع اقتصادی حاصل از آنها به روشنی قابل شناسایی باشد.
پروانهها و امتیازها در گروه داراییهای نامشهود مرتبط با قرارداد (Contract-related Intangible Assets) طبقهبندی میشوند.
مطابق استاندارد 210، بند 3-2: این دسته از داراییهای نامشهود بر اساس توافقات الزامآور قانونی میان طرفین به وجود میآیند، قابلیت شناسایی و اندازهگیری دارند و معمولاً دارای منافع اقتصادی مشخصی هستند که برای شرکت یا دارندۀ حق قابل بهرهبرداری خواهد بود.
حقوق اعطا شده در پروانهها و امتیازها اغلب شامل استفاده انحصاری یا محدود از یک دارایی، زیرساخت، یا فعالیت در یک حوزه جغرافیایی یا زمانی مشخص میباشند.
مطابق استاندارد 210، بند 6-20: حقوق اعطایی ممکن است شامل بهرهبرداری انحصاری از منابع طبیعی، حق توزیع و فروش محصولات، یا مجوز فعالیت صنعتی در یک منطقه معین باشند. به عنوان مثال، پروانه بهرهبرداری از معدن یا مجوزهای پخش خدمات تلفن همراه در یک منطقه جغرافیایی مشخص، از این نوع امتیازات به شمار میروند.
قابلیت شناسایی و تفکیک دارایی نامشهود از سایر داراییهای شرکت، یکی دیگر از شروط کلیدی در ارزشگذاری این دسته از داراییها است.
مطابق استاندارد 210، بند 7-20: داراییهای نامشهود باید به صورت مستقل از سایر داراییها قابل تشخیص باشند؛ حتی اگر قابل انتقال به شخص ثالث نباشند، منافع اقتصادی آنها باید به وضوح قابل تعیین و محاسبه باشد. به عنوان مثال، حق استفاده از یک فرکانس رادیویی مشخص در یک منطقه خاص، دارایی نامشهود قابل شناسایی و تفکیک محسوب میشود.
یک ویژگی دیگر پروانههای دولتی یا صنعتی، کنترلپذیر بودن آنها توسط دارنده و در عین حال، منوط بودن بهرهبرداری به رعایت مقررات وضعشده توسط نهاد صادرکننده است.
مطابق استاندارد 210، بند 2-20: شرکت دارنده باید بتواند منافع حاصل از این پروانهها را کنترل کند، حتی اگر این کنترل مشروط به رعایت قوانین و مقررات عمومی باشد. در صورتی که نهاد صادرکننده به هر دلیلی مجوز را ابطال یا لغو نماید، منافع اقتصادی آن دارایی نامشهود نیز پایان خواهد یافت.
پروانههای دولتی یا صنعتی که با توجه به شرایط ذکرشده، شناسایی و اندازهگیری میشوند، تنها در صورت داشتن منافع اقتصادی آتی و وجود یک قرارداد معتبر و الزامآور، به طور رسمی ارزشگذاری خواهند شد. بدین ترتیب، ارزش منصفانهای برای این دسته از داراییهای نامشهود تعیین خواهد شد که میتواند در گزارشگری مالی و تصمیمگیریهای مدیریتی و سرمایهگذاری نقش مهمی ایفا کند.
برای دریافت خدمات تخصصی در حوزه ارزشگذاری داراییهای نامشهود، از صفحه اختصاصی این خدمت در رتیبا بازدید نمایید.
همچنین میتوانید مقاله راهنمای جامع ارزشگذاری داراییهای نامشهود را مطالعه نموده و با مبانی و استانداردهای ارزشگذرای این نوع داراییها آشنا شوید.
برای مشاهده سایر خدمات رتیبا در زمینه ارزیابی، ارزشگذاری و مشاوره سرمایهگذاری نیز، به صفحه اصلی وبسایت رتیبا مراجعه نمایید.