طرحهای فنی و نقشههای مهندسی از جمله داراییهای دانشی مهم و تأثیرگذار در صنایع تولیدی، ساختمانی، انرژی و فناوری بهشمار میروند. این داراییها به واسطۀ دانش فنی و تخصصی خود نقش بسزایی در پیشبرد اهداف اقتصادی واحدهای تجاری دارند. تعریف دقیق و صحیح این طرحها و نقشهها از الزامات پایه برای شناسایی، طبقهبندی و ارزشگذاری مناسب آنها محسوب میشود.
طبقهبندی داراییهای نامشهود مبتنی بر فناوری
مطابق استاندارد بینالمللی ارزشگذاری (IVS 210)، بند 3-20: طرحها و نقشههای فنی به عنوان نوعی دارایی نامشهود مبتنی بر فناوری طبقهبندی میشوند. این گروه شامل طراحیها، فرایندها، فرمولها، نرمافزارها و دستورالعملهای ساخت است که دانش فنی کاربردی را به شکل مدون و ساختاریافته ارائه میدهد. ارزشگذاری این داراییها نیازمند درک دقیقی از کاربردهای عملی و تجاری آنها در واحد تجاری است.
ماهیت غیرپولی و غیرعینی
مطابق استاندارد حسابداری شماره ۱۷، بند 5: داراییهای نامشهود فاقد ماهیت فیزیکی هستند. با این حال، در صورتی که این داراییها بهطور جداگانه قابل تشخیص باشند و جریانهای نقدی یا منافع اقتصادی آتی برای واحد تجاری ایجاد کنند، قابل شناسایی به عنوان دارایی نامشهود هستند. به عنوان مثال، طرحهای فنی و مهندسی که بهبود فرایند تولید را فراهم میکنند یا هزینههای عملیاتی را کاهش میدهند، در این گروه جای میگیرند.
قابلیت تفکیکپذیری یا برخورداری از حقوق قانونی
مطابق استاندارد حسابداری شماره ۱۷، بند 10: طرحها و نقشههای فنی در صورتی بهعنوان دارایی مجزا شناسایی میشوند که قابلیت انتقال، فروش، لیسانس یا بهرهبرداری مستقل داشته باشند یا از طریق حقوق قانونی یا قراردادی مورد حمایت قرار گیرند. برای مثال، یک طراحی مهندسی که حق اختراع آن ثبت شده است، قابلیت تشخیص و ارزشگذاری مستقل دارد و میتوان آن را بهصورت جداگانه معامله کرد.
ایجاد منافع اقتصادی آتی
مطابق استاندارد حسابداری شماره ۱۷، بند 13: طرحهای فنی و نقشههای مهندسی در صورتی شناسایی و ارزشگذاری میشوند که منافع اقتصادی آتی برای واحد تجاری ایجاد کنند. این منافع اقتصادی میتواند شامل بهبود عملکرد، کاهش هزینهها، افزایش کیفیت محصولات یا ایجاد نوآوری باشد که از طریق آنها جریان نقدی آتی شرکت تحت تأثیر مثبت قرار گیرد.
نمونههای صریح در فهرست داراییهای فناورانه
طبق پیوست ۱ استاندارد حسابداری شماره ۱۷: طرحهای فنی به همراه نرمافزار، فرمولها، دستور ساخت و طراحیهای صنعتی به عنوان نمونههای مشخص از داراییهای فناورانه و فناوریمحور معرفی شدهاند. این تأکید نشان میدهد که استانداردهای رسمی، اهمیت ویژهای برای این داراییها قائل بوده و به صورت صریح آنها را شناسایی کرده است.
طرحهای فنی و نقشههای مهندسی، به عنوان یک منبع مهم دانشی، مستنداتی ساختاریافتهاند که دانش طراحی و اجرای فنی را به صورت استاندارد و عملیاتی ارائه میدهند. شناسایی و ارزشگذاری این داراییها در صورت وجود مستندات کافی، توانایی کنترل و ایجاد منافع اقتصادی ممکن خواهد بود. این امر سبب میشود تا واحدهای تجاری بتوانند به صورت مناسبی از آنها برای افزایش ارزش و عملکرد اقتصادی خود استفاده نمایند.
برای دریافت خدمات تخصصی در حوزه ارزشگذاری داراییهای نامشهود، از صفحه اختصاصی این خدمت در رتیبا بازدید نمایید.
همچنین میتوانید مقاله راهنمای جامع ارزشگذاری داراییهای نامشهود را مطالعه نموده و با مبانی و استانداردهای ارزشگذرای این نوع داراییها آشنا شوید.
برای مشاهده سایر خدمات رتیبا در زمینه ارزیابی، ارزشگذاری و مشاوره سرمایهگذاری نیز، به صفحه اصلی وبسایت رتیبا مراجعه نمایید.