در بسیاری از پروژههای خلاقانه، اطلاعات مالی، حقوقی یا بازارپذیر کافی برای ارزشگذاری دقیق آثار ادبی و هنری ممکن است ناقص، محدود یا حتی به طور کلی وجود نداشته باشد. این مشکل در مورد داراییهای نامشهودی همچون حق امتیاز آثار نمایشی، ادبی و هنری که عموماً سوابق فروش یا حقوق بهرهبرداری شفافی ندارند، بهویژه در بازارهای نوظهور یا در مورد محصولات کاملاً جدید، بیشتر دیده میشود. در چنین شرایطی، استانداردهای بینالمللی، از جمله استاندارد بینالمللی ارزشگذاری (IVS) و استانداردهای حسابداری شماره ۱۷، روشهایی برای حفظ اعتبار و شفافیت در تحلیل ارزشگذاری داراییهای نامشهود ارائه کردهاند.
افشای شفاف محدودیتها
مطابق استاندارد IVS 103، بند 10-2: در صورتی که اطلاعات حیاتی مانند حقوق بهرهبرداری، سوابق فروش یا دادههای مربوط به قراردادهای مشابه در دسترس نباشد، ارزشگذار موظف است در گزارش ارزشگذاری، به روشنی محدودیتهای مذکور را افشا کند. همچنین لازم است توضیح داده شود که کمبود این اطلاعات تا چه اندازه میتواند بر دقت و قابلیت اتکای نتایج تأثیرگذار باشد. در این صورت، استفادهکنندگان گزارش به خوبی آگاه خواهند بود که نتیجه ارائهشده تا چه حد قابل اعتماد است و چه محدودیتهایی دارد.
استفاده از تحلیل سناریو یا حساسیت
مطابق استاندارد IVS 102، بند 20-4: در مواردی که عدم قطعیت در پارامترهای مهمی همچون نرخ بهرهبرداری، طول عمر اقتصادی یا درآمد مورد انتظار وجود دارد، تحلیل حساسیت یا تحلیل سناریو راهکاری مناسب برای ارزشگذاری است. در این روش، سناریوهای مختلف حداقلی، میانه و حداکثری تحلیل شده و دامنهای از ارزشهای احتمالی دارایی ارائه میشود. چنین روشی میتواند به تصمیمگیری بهتر استفادهکنندگان از گزارش منجر شود و تصویری روشنتر از ریسکها و فرصتهای پیش رو ارائه دهد.
اتکا به قضاوت حرفهای مستند
مطابق استاندارد IVS 102، بند 20-2: در صورت فقدان دادههای کمی قابل اتکا، ارزشگذار میتواند به دادهها و تحلیلهای کارشناسان، تجربیات حاصل از پروژههای مشابه یا گزارشهای بازار و صنعت استناد کند. این امر مشروط بر آن است که منابع و فرضیات به روشنی مستند و به صورت شفاف در گزارش ارزشگذاری درج شده باشند. هدف از این کار، حفظ قابلیت اعتماد به قضاوت حرفهای و جلوگیری از خطاهای ناشی از تفسیرهای شخصی و جانبدارانه است.
بیان عدم امکان ارائه برآورد معتبر
مطابق استاندارد IVS 102، بند 20-3: در شرایطی که عدم قطعیت آنقدر زیاد باشد که تحلیل حساسیت یا سناریو نیز به نتیجه معتبر و قابل اتکایی منتهی نشود، ارزشگذار باید صراحتاً در گزارش اعلام کند که ارائه برآورد معتبر از ارزش دارایی نامشهود بدون دادههای تکمیلی و اطلاعات موردنیاز ممکن نیست. در این حالت، تأکید بر لزوم تکمیل اطلاعات و اقدامات بعدی جهت ارزشگذاری دقیقتر خواهد بود.
درخواست تعویق ارائه گزارش نهایی
مطابق استاندارد IVS 103، بند 20-4: چنانچه پیشبینی شود اطلاعات تکمیلی لازم برای ارزشگذاری دارایی نامشهود در آینده نزدیک قابل دستیابی است (مانند گزارشهای فروش آینده، انعقاد قرارداد بهرهبرداری، یا روشن شدن حقوق بهرهبرداری)، میتوان با توافق قبلی با کارفرما ارائه گزارش نهایی ارزشگذاری را تا دریافت کامل اطلاعات به تأخیر انداخت. این اقدام به تولید گزارشی دقیقتر و قابل اعتمادتر کمک میکند و از تحلیلهای بیپایه جلوگیری مینماید.
در شرایطی که اطلاعات کافی برای ارزشگذاری آثار ادبی، نمایشی و هنری در دسترس نیست، رویکرد جایگزین با استفاده از مفروضات مستند، شفافیت در افشای محدودیتها و اتکا به تجربیات مشابه میتواند مبنای مناسبی برای ارائه یک گزارش مقدماتی باشد. صداقت و شفافیت در افشای مفروضات از شروط اصلی اعتبار چنین گزارشهایی است.
برای دریافت خدمات تخصصی در حوزه ارزشگذاری داراییهای نامشهود، از صفحه اختصاصی این خدمت در رتیبا بازدید نمایید.
همچنین میتوانید مقاله راهنمای جامع ارزشگذاری داراییهای نامشهود را مطالعه نموده و با مبانی و استانداردهای ارزشگذرای این نوع داراییها آشنا شوید.
برای مشاهده سایر خدمات رتیبا در زمینه ارزیابی، ارزشگذاری و مشاوره سرمایهگذاری نیز، به صفحه اصلی وبسایت رتیبا مراجعه نمایید.