ارزشگذاری قراردادهای فرانشیز، به دلیل ساختار ویژه و ماهیت نامشهود داراییهایی که منتقل میشوند، مستلزم دقّت فراوان است. به منظور تعیین ارزش این قراردادها باید پارامترهایی را مورد توجه قرار داد که هرکدام از آنها بر ارزش منصفانه و جریان نقدی قرارداد تأثیر مستقیم دارند. این پارامترها دربرگیرندۀ عواملی چون ساختار درآمدی، جریانهای نقدی آتی، هزینههای مرتبط و ریسکهای مربوط به قرارداد و عملیات فرانچایزگیرنده هستند. برای محاسبهٔ دقیق این پارامترها لازم است متن قرارداد بهدقت تحلیل شود و سوابق مالی و عملیاتی فرانچایزگیرنده مورد بررسی دقیق قرار گیرد.
جریانهای نقدی پیشبینیشده از قرارداد
مطابق استاندارد 210 بینالمللی ارزشگذاری، بند 11 تا 60: درآمدهای ناشی از قراردادهای فرانشیز معمولاً شامل حق ورود اولیه، درصدی از فروش، کارمزد ماهانه، مشارکت در هزینههای تبلیغات و خدمات پشتیبانی است. این درآمدها باید بر اساس تحلیل متن قرارداد و همچنین بررسی دقیق عملکرد گذشتهٔ فرانچایزگیرنده برآورد و مدلسازی شوند. هرگونه عدم اطمینان و سناریوهای متفاوت پیشبینی جریانهای نقدی نیز باید به روشنی مستند و افشا گردد.
نرخ امتیاز (Royalty Rate) و نرخهای دیگر قراردادی
مطابق استاندارد 210، بند 19 تا 60: نرخهای قراردادی مانند نرخ حق امتیاز (برای مثال ۵٪ از فروش) و دیگر نرخها باید با نرخهای متعارف صنعت مقایسه شوند. این مقایسه کمک میکند تا اعتبار و بازارپذیری نرخها مشخص شود. اگر نرخ بهصورت فرضی انتخاب شود، باید به طور شفاف دلایل آن در گزارش ارزشگذاری ذکر و افشا شود. این نرخها معمولاً با توجه به برند، اعتبار تجاری، سطح پشتیبانی و قابلیت انتقال دانش فنی محاسبه میشوند.
مدت قرارداد و احتمال تمدید
مطابق استاندارد 210، بند 1 تا 100: تحلیل دقیق مدت باقیمانده قرارداد فرانشیز از اهمیت خاصی برخوردار است. در صورت وجود بند تمدید قرارداد، ارزشگذار موظّف است سناریوهای تمدید و عدم تمدید قرارداد را بررسی کند و احتمال وقوع هر یک از این سناریوها را ارزیابی و وزندهی نماید. این تحلیل به شفافیت در ارزیابی ارزش آتی قرارداد کمک میکند.
هزینههای پشتیبانی و اجرای تعهدات توسط فرانچایزدهنده
مطابق استاندارد 210، بند 5 تا 70: هزینههایی مانند آموزش، نظارت مستمر، تبلیغات و پشتیبانی فنی که توسط فرانچایزدهنده برای اجرای تعهداتش در قبال فرانچایزگیرنده انجام میشود باید به طور دقیق محاسبه شده و از جریانهای نقدی ناخالص کسر شود. این اقدام باعث میشود تا ارزش خالص و منصفانه قرارداد مشخص گردد.
نرخ رشد درآمد یا فروش فرانچایزگیرنده
مطابق استاندارد 210، بند 18 تا 60: برای قراردادهایی که درآمد آنها متغیر است و بر اساس درصدی از فروش تعیین میشود، نرخ رشد فروش از اهمّیت بسیاری برخوردار است. برآورد این نرخ باید مبتنی بر تحلیل عملکرد گذشته فرانچایزگیرنده، بازار هدف، روند صنعت، و شرایط رقابت انجام گیرد. هرگونه پیشبینی با سطح عدمقطعیت قابل توجّه باید بهروشنی مستند شود.
نرخ تنزیل (Discount Rate) مناسب با ریسک قرارداد
مطابق استاندارد 210، بند 2 تا 90: انتخاب نرخ تنزیل مناسب، کلیدیترین گام در ارزشگذاری قرارداد فرانشیز است. این نرخ باید به دقت و بر اساس ارزیابی دقیق ریسکهای مالی، عملیاتی، حقوقی و بازار مرتبط با قرارداد و همچنین ویژگیهای خاص فرانچایزگیرنده انتخاب گردد. استفاده از میانگین موزون هزینۀ سرمایه (WACC)، نرخ بازده مورد انتظار صنعت یا تحلیل دقیق ریسکهای قرارداد از جمله روشهای قابل قبول برای تعیین نرخ تنزیل هستند.
تعیین دقیق این پارامترها، نیازمند بررسی کامل متن قرارداد، تحلیل عمیق بازار و استفاده از دادههای مالی معتبر و بهروز است. در صورت نبود اطلاعات دقیق و قطعی، تحلیل سناریو، مفروضات معقول و مستند و همچنین افشای محدودیتها و عدمقطعیتها در گزارش ارزشگذاری ضروری است. رعایت دقیق استانداردهای بینالمللی و دستورالعملهای مربوطه در این فرایند، اطمینانبخش کیفیت گزارش نهایی خواهد بود.
برای دریافت خدمات تخصصی در حوزه ارزشگذاری داراییهای نامشهود، از صفحه اختصاصی این خدمت در رتیبا بازدید نمایید.
همچنین میتوانید مقاله راهنمای جامع ارزشگذاری داراییهای نامشهود را مطالعه نموده و با مبانی و استانداردهای ارزشگذرای این نوع داراییها آشنا شوید.
برای مشاهده سایر خدمات رتیبا در زمینه ارزیابی، ارزشگذاری و مشاوره سرمایهگذاری نیز، به صفحه اصلی وبسایت رتیبا مراجعه نمایید.