برای انجام ارزشگذاری معتبر بر روی طرحها و نقشههای مهندسی، تهیه و ارائه مستندات فنی، حقوقی و مالی ضروری است. این مستندات، پایه و اساس تحلیلها و دفاعپذیری گزارش ارزشگذاری را تشکیل میدهند. در فرایند ارزشگذاری طرحهای فنی و نقشههای مهندسی، هر اندازه مستندات دقیقتر و کاملتر باشد، میزان اعتبار و اعتمادپذیری ارزشگذاری نیز افزایش مییابد. این موضوع بهویژه در مذاکرات مرتبط با مالکیت فکری یا واگذاری امتیاز بهرهبرداری از طرح اهمیت زیادی دارد.
نسخه نهایی و قابل استناد از طرح یا نقشه
مطابق استاندارد IVS 210، بند 70-7: نسخهای از طرح یا نقشه که بهصورت کامل، نهایی و همراه با مهر تأیید رسمی و مهندسی در دسترس باشد، مبنای ارزشگذاری قرار میگیرد. نسخههای ناقص، پیشنویسها یا ویرایشهای اولیه به علت نداشتن اعتبار کافی، نمیتوانند به عنوان مبنای محاسبات ارزش مورد استفاده قرار گیرند. وجود مستندات کامل، میزان ریسک و ابهام در ارزشگذاری را کاهش میدهد.
مستندات توسعه و طراحی
مطابق استاندارد حسابداری شماره ۱۷، بند 8: این مستندات شامل گزارش طراحی، مطالعات امکانسنجی، محاسبات و آزمونهای مهندسی و همچنین مستندات مرتبط با نرمافزار طراحی میشود. همچنین، گواهیهای تأیید و استانداردهای داخلی یا خارجی که صحت و اعتبار دانش فنی ایجادشده را تأیید میکنند نیز در این مجموعه جای میگیرند. ارائه دقیق این مستندات، به خصوص برای طرحهایی با فناوری نوین یا دارای پیچیدگی زیاد، ضروری است.
اسناد مالکیت فکری یا کنترل قانونی
مطابق استاندارد حسابداری شماره ۱۷، بند 17: برای طرحهایی که ثبت اختراع نشدهاند، ارائه قراردادهای مالکیت فکری و همچنین سیاستهای محرمانگی و قراردادهای استخدامی مرتبط، اهمیت دارد. این مستندات باید نشاندهندۀ کنترل و مالکیت قانونی شرکت بر طرح باشد و همچنین جلوی هرگونه اختلاف یا ادعای حقوقی از سوی اشخاص ثالث را بگیرد. برای طرحهایی که ثبت اختراع شدهاند، مستندات مربوط به ثبت اختراع باید بهطور کامل ارائه شود.
هزینههای توسعه و طراحی
مطابق استاندارد IVS 210، بند 70-5: در روش بهای جایگزینی برای تعیین ارزش منصفانه، ارائه مستندات کامل در خصوص هزینههای مستقیم و غیرمستقیم توسعه و طراحی ضروری است. این هزینهها شامل دستمزد مهندسان و طراحان، هزینه خرید نرمافزار و تجهیزات لازم، هزینههای تست و ارزیابی طرح و نیز هزینه زمان صرفشده برای توسعه است. مستندات این بخش باید به نحوی دقیق و قابل ردیابی باشد تا بتوان آن را مبنای محاسبات ارزشگذاری قرار داد.
مستندات بهرهبرداری یا منافع اقتصادی طرح
مطابق استاندارد IVS 210، بند 60-11: در صورت استفاده از روش درآمدی، ارائه مدارک مستدل در مورد منافع اقتصادی، مانند افزایش بهرهوری، کاهش هزینهها، صرفهجوییهای محققشده یا قراردادهای اجرایی مرتبط با بهرهبرداری از طرح ضروری است. این مدارک نشاندهندۀ واقعی و عینی بودن منافع اقتصادی طرح و در نتیجه افزایش اعتبار ارزشگذاری خواهند بود.
قراردادهای واگذاری، فروش یا لیسانس طرح
مطابق استاندارد IVS 210، بند 60-19: اگر طرح یا نقشه به شخص یا شرکت دیگری واگذار شده و یا حقوق بهرهبرداری از آن در قالب حق امتیاز تعیین شده است، مستندات مربوط به قراردادها و نرخ امتیاز مربوطه باید ارائه شود. این مستندات در تحلیل بازارپذیری و تعیین ارزش واقعی طرح نقش اساسی دارند و باید به صورت دقیق و معتبر باشند.
در شرایطی که برخی از این مستندات موجود نباشند، ارزشگذار موظف است به کمک تحلیلهای حساسیت یا مفروضات معتبر، ارزشگذاری را تکمیل کند و محدودیتها را به طور صریح در گزارش افشا نماید. همکاری و تعامل مستمر میان تیم فنی، مالی و حقوقی برای فراهم کردن مستندات دقیق و کامل، عاملی مهم در افزایش دقت و اعتبار ارزشگذاری محسوب میشود.
برای دریافت خدمات تخصصی در حوزه ارزشگذاری داراییهای نامشهود، از صفحه اختصاصی این خدمت در رتیبا بازدید نمایید.
همچنین میتوانید مقاله راهنمای جامع ارزشگذاری داراییهای نامشهود را مطالعه نموده و با مبانی و استانداردهای ارزشگذرای این نوع داراییها آشنا شوید.
برای مشاهده سایر خدمات رتیبا در زمینه ارزیابی، ارزشگذاری و مشاوره سرمایهگذاری نیز، به صفحه اصلی وبسایت رتیبا مراجعه نمایید.