با توجه به ماهیت ویژه، خلاقانه و هنری آثار ادبی، نمایشی و هنری، حقوق پیچیدهٔ مادی و معنوی این دسته از داراییهای نامشهود و همچنین بازار خاص و محدود آنها، ارزشگذاری چنین داراییهایی معمولاً با چالشها و محدودیتهایی همراه است. روشن ساختن این محدودیتها در گزارش ارزشگذاری برای شفافیت و قابلاعتماد شدن نتایج تحلیلها ضروری است. به بیان دیگر، افشای محدودیتها موجب میشود تا استفادهکنندگان از گزارش، درک بهتری از میزان اعتبار و تفسیرپذیری آن به دست آورند.
نبود اسناد رسمی مالکیت یا واگذاری حقوق
مطابق استاندارد حسابداری شماره ۱۷، بند ۱۷: چنانچه حقوق بهرهبرداری از اثر ادبی یا هنری بهصورت کامل ثبت یا مستند نشده باشد (برای نمونه، در مورد آثار مشترک یا قدیمی)، این موضوع میتواند ابهام در شناسایی مالک و تعیین حدود اختیارات را در پی داشته باشد. در چنین شرایطی، باید موضوع بهصراحت افشا شده و تأثیر آن بر تحلیل کنترل و حق بهرهبرداری از اثر در گزارش ارزشگذاری منعکس شود.
نبود دادههای بازار یا نرخهای امتیاز مقایسهپذیر
مطابق استاندارد IVS 210، بند 19-60: در شرایطی که نرخ بهرهبرداری از اثر (مثلاً در مجوز چاپ کتاب، اجرای عمومی نمایشنامه یا حق امتیاز ترجمه) بر اساس فرضیات تخمینی و نه بر مبنای قراردادهای مشابه استخراج میشود، منبع فرضیات، روشهای تخمین، و همچنین سطح عدمقطعیت در برآوردها باید کاملاً مشخص شود. لازم است توضیح داده شود که نرخهای اعمالشده بر اثر مورد نظر تا چه حد دارای پشتوانهٔ قابل اعتماد بوده و چگونه در غیاب دادههای مقایسهای بازار تعیین شدهاند.
تفکیکناپذیری سهم اثر از درآمد کل پروژه
مطابق استاندارد IVS 210، بند 3-60: در مواردی که اثر ادبی، نمایشی یا هنری بخشی از یک پروژه چندبُعدی است (مثلاً یک نمایشنامه که در اجرای تئاتر استفاده میشود یا یک تصویرسازی که بهعنوان برند استفاده شده)، تفکیک دقیق درآمد یا سود ناشی از اثر از کل درآمد پروژه دشوار است. در این حالت، محدودیت مزبور و روش انتخابی برای تخصیص سود به اثر مورد نظر باید روشن و مشخص گردد.
ابهام در عمر اقتصادی اثر
مطابق استاندارد IVS 210، بند 1-100: برای برخی از آثار ادبی یا هنری، تعیین دقیق عمر اقتصادی اثر برای بهرهبرداری تجاری امکانپذیر نیست؛ چراکه ممکن است اثر با گذر زمان همچنان ارزشمند باقی بماند و یا پس از مدتی از جذّابیت تجاری آن کاسته شود. در این صورت، عمر مفید تخمینی، منبع مورد استفاده برای تخمین، و تأثیر احتمالی عمر بر ارزشگذاری باید به صورت واضح و مستند در گزارش بیان گردد.
ریسکهای حقوقی یا فرهنگی در بهرهبرداری اثر
مطابق استاندارد IVS 102، بند 4-20: در ارزشگذاری آثار ادبی یا هنری، امکان وجود ریسکهای حقوقی مانند مسائل مربوط به سانسور، ممنوعیت قانونی، حساسیتهای فرهنگی، اختلافات حقوقی میان مالکین یا سایر مشکلات فرهنگی و اجتماعی وجود دارد. در صورت وجود این نوع ریسکها، باید بهطور شفاف در گزارش منعکس و اثر آنها بر ارزش اثر مورد تحلیل قرار گیرد.
اتکا به مفروضات اعلامشده توسط متقاضی
مطابق استاندارد IVS 103، بند 3-20: در ارزشگذاری آثار هنری و ادبی، در مواردی که ارزشگذار ناچار به استفاده از اطلاعاتی مانند پیشبینی فروش، نرخ رشد فروش یا هزینههای اجرایی ارائهشده توسط متقاضی باشد و راستیآزمایی مستقل از آنها امکانپذیر نبوده است، باید محدودیت مسئولیت ارزشگذار در این خصوص بهطور شفاف در گزارش افشا گردد.
شفافیت در گزارش ارزشگذاری آثار ادبی، نمایشی و هنری، به ویژه در خصوص محدودیتها، پیشفرضها و مفروضات صورت گرفته، یکی از الزامات اساسی برای پذیرش گزارشها از سوی نهادهای قانونی، قراردادی و حرفهای است. این شفافیت از ایجاد سوءبرداشتها و تضاد منافع احتمالی جلوگیری کرده و اعتبار و کاربرد گزارشها را ارتقا میبخشد.
برای دریافت خدمات تخصصی در حوزه ارزشگذاری داراییهای نامشهود، از صفحه اختصاصی این خدمت در رتیبا بازدید نمایید.
همچنین میتوانید مقاله راهنمای جامع ارزشگذاری داراییهای نامشهود را مطالعه نموده و با مبانی و استانداردهای ارزشگذرای این نوع داراییها آشنا شوید.
برای مشاهده سایر خدمات رتیبا در زمینه ارزیابی، ارزشگذاری و مشاوره سرمایهگذاری نیز، به صفحه اصلی وبسایت رتیبا مراجعه نمایید.