اسرار تجاری و دانش فنی بهدلیل ماهیت محرمانه و نامشهود خود، اغلب مستندات کافی فنی، حقوقی و اقتصادی ندارند. این مسئله باعث دشوار شدن فرایند ارزشگذاری و کاهش اتکاپذیری آن میشود. برای مقابله با این چالش، استانداردهای ارزشگذاری داراییهای نامشهود راهکارهایی برای ارائه گزارشهای حرفهای، شفاف و قابل دفاع در شرایط کمبود اطلاعات ارائه کردهاند تا از اعتبار گزارش کاسته نشود.
افشای دقیق و شفاف محدودیتهای اطلاعاتی
مطابق استاندارد IVS 103، بند 10-2: اگر اطلاعات کافی و مستندات فنی، حقوقی یا اقتصادی در دسترس نباشد، ارزشگذار موظف است محدودیتها را بهصراحت در گزارش ارزشگذاری بیان کند. لازم است دامنه و اهمیت این محدودیتها در تعیین ارزش بهطور مشخص توضیح داده شود و تأثیر این کاستیها بر اعتبار ارزشگذاری بهصورت واضح بیان گردد. برای مثال، عدم دسترسی به اسناد هزینه توسعه یا قرارداد مالکیت معنوی باید در گزارش به طور شفاف مطرح شود.
استفاده از تحلیل حساسیت و سناریوسازی
مطابق استاندارد IVS 102، بند 20-4: در مواقعی که ارزشگذار در مورد پارامترهای کلیدی نظیر نرخ رشد، عمر اقتصادی دارایی نامشهود یا نرخ حق امتیاز اطلاعات کافی در اختیار ندارد، بهتر است از تحلیل حساسیت یا سناریوسازی استفاده کند. در این رویکرد، سناریوهای حداکثری، میانه و حداقلی در نظر گرفته میشود و تأثیر آنها بر نتایج ارزشگذاری گزارش میگردد تا سطح اطمینان و دقت در تعیین ارزش مشخص شود.
اتکا به قضاوت حرفهای مستند
مطابق استاندارد IVS 102، بند 20-2: در شرایطی که دادههای کافی و مشخص برای محاسبه کمّی ارزش موجود نیست، ارزشگذار میتواند به قضاوت حرفهای متکی بر تجربه و دانش تخصصی خود یا دیگر متخصصان صنعت رجوع کند. در این روش باید تجربیات قبلی صنعت، پروژههای مشابه و نظر کارشناسان و متخصصان مستقل مستند گردد و تمامی مفروضات و منابع به صورت شفاف در گزارش ارائه شوند. مثلاً اگر نرخ رشد مستندی در دست نیست، میتوان از نظرات تخصصی کارشناسان صنعت استفاده کرد.
اعلام صریح عدم امکان ارائه ارزشگذاری معتبر
مطابق استاندارد IVS 102، بند 20-3: چنانچه اطلاعات و مستندات موجود بهاندازهای ناقص باشد که حتی امکان تحلیل تقریبی یا اجرای سناریوسازی وجود نداشته باشد، ارزشگذار باید بهصراحت بیان کند که ارزشگذاری معتبری قابل ارائه نیست، مگر آنکه اطلاعات تکمیلی و دقیق در اختیار وی قرار گیرد. به عنوان مثال، در صورت فقدان کامل دادههای کلیدی، ارزشگذار باید از ارائه ارقام مبهم خودداری و این محدودیت را اعلام کند.
تعویق گزارش ارزشگذاری با توافق متقاضی
مطابق استاندارد IVS 103، بند 20-4: در شرایطی که اطلاعات ضروری برای ارزشگذاری داراییهای نامشهود با صرف زمان بیشتر قابل دستیابی باشد، ارزشگذار میتواند با توافق و هماهنگی متقاضی گزارش نهایی را به تعویق بیندازد. این کار بهمنظور افزایش کیفیت، دقت و اتکاپذیری ارزشگذاری صورت میگیرد و به ارزشگذار اجازه میدهد تا اطلاعات لازم را تکمیل کرده و گزارش معتبری ارائه نماید.
ارزشگذاری اسرار تجاری و دانش فنی در شرایطی که مستندات کامل وجود ندارد، با رعایت اصول شفافیت و دقت امکانپذیر است. در چنین شرایطی، ارزشگذار موظف است محدودیتهای اطلاعاتی را صراحتاً بیان و تحلیلهای جایگزین و حساسیت را بهصورت دقیق مستند نماید. استفاده از دادههای غیرقابل تأیید یا فرضیات بدون بیان محدودیتهای مربوطه طبق استانداردهای ارزشگذاری مردود بوده و اعتبار حرفهای ارزشگذار را مخدوش میکند. بنابراین، رعایت این اقدامات حرفهای و استاندارد شده، برای ارزشگذاری داراییهای نامشهود در شرایط عدم اطمینان حیاتی است.
برای دریافت خدمات تخصصی در حوزه ارزشگذاری داراییهای نامشهود، از صفحه اختصاصی این خدمت در رتیبا بازدید نمایید.
همچنین میتوانید مقاله راهنمای جامع ارزشگذاری داراییهای نامشهود را مطالعه نموده و با مبانی و استانداردهای ارزشگذرای این نوع داراییها آشنا شوید.
برای مشاهده سایر خدمات رتیبا در زمینه ارزیابی، ارزشگذاری و مشاوره سرمایهگذاری نیز، به صفحه اصلی وبسایت رتیبا مراجعه نمایید.