ارزشگذاری قراردادهای مشتریان (Customer Contracts)، بهویژه در ترکیبهای تجاری، دعاوی حقوقی یا گزارشگری مالی، نیازمند دادههای دقیق، کامل و معتبر است. با این حال، در بسیاری از موارد، اطلاعات لازم و کافی برای تحلیل دقیق قراردادهای مشتریان به راحتی در دسترس نیست. استانداردهای ارزشگذاری بینالمللی IVS 210 و استاندارد 102 برای مواجهه با این چالشها، راهکارها و دستورالعملهایی ارائه کردهاند که به ارزشگذاران کمک میکند تا اعتبار، شفافیت و قابلیت دفاع از گزارشهای ارزشگذاری را حتی در شرایط کمبود دادهها حفظ نمایند.
در این متن بهطور کامل و مبسوط، اقدامات استاندارد و توصیههای حرفهای برای شرایط نبود اطلاعات کافی جهت ارزشگذاری قراردادهای مشتریان ارائه شده است.
استفاده از تحلیل حساسیت و سناریوهای جایگزین (Sensitivity Analysis & Alternative Scenarios)
مطابق استاندارد بینالمللی ارزشگذاری شماره 102 (بندهای 20-3 و 20-4): در شرایطی که دادههای دقیق و کامل برای پارامترهای کلیدی مانند نرخ تحقق قرارداد (Realization Rate)، نرخ فسخ (Cancellation Rate)، نرخ تمدید، مدت زمان قرارداد یا سایر متغیرهای کلیدی در دسترس نباشد، ارزشگذار موظف است از تحلیل حساسیت استفاده کند. در این روش، ارزشگذار باید چند سناریوی مختلف شامل خوشبینانه، بدبینانه و محتمل را بر اساس مفروضات منطقی و جایگزین ارائه دهد و تأثیر تغییرات احتمالی در این پارامترها را بهطور شفاف بر ارزش نهایی گزارش کند.
افشای شفاف محدودیتهای اطلاعاتی (Transparent Disclosure of Information Limitations)
مطابق استاندارد ارزشگذاری بینالمللی شماره 103 (بندهای 2-10 و 30-2): ارزشگذار موظف است هرگونه نبود یا ضعف در اطلاعات را در گزارش ارزشگذاری بهصورت کاملاً شفاف و دقیق افشا نماید. علاوه بر ذکر این محدودیتها، ارزشگذار باید تأثیر احتمالی این ضعف اطلاعاتی بر دقت و اعتبار نتایج ارزشگذاری را نیز بهطور واضح توضیح دهد. این افشاگری باعث جلوگیری از سوءتعبیر نتایج توسط ذینفعان و افزایش اعتبار گزارش میشود.
استفاده از اطلاعات مقایسهای بازار یا قراردادهای مشابه (Comparable Market Information or Similar Contracts)
مطابق استاندارد بینالمللی ارزشگذاری IVS 210 بندهای 50-4 و 60-19: در شرایطی که اطلاعات مستقیمی از قراردادهای مشتری مورد ارزشگذاری در دسترس نباشد، ارزشگذار میتواند از دادهها و مفروضات استخراجشده از قراردادهای مشابه موجود در بازار، صنعت یا منطقه استفاده کند. در این رویکرد باید منبع اطلاعات و شرایط استفاده از این دادهها به صورت واضح و شفاف در گزارش افشا شود و ارزشگذار توضیح دهد که مبنای استفاده از اطلاعات جایگزین چیست و اثر احتمالی آن بر نتایج ارزشگذاری چگونه خواهد بود.
مشاوره با متخصصان حقوقی، قراردادی و کارشناسان صنعت (Consulting Legal or Contractual Experts)
مطابق استاندارد بینالمللی ارزشگذاری شماره 102 (بند 20-6): در صورت ابهام در تفسیر شرایط قراردادی، مفاد حقوقی یا مفروضات اجرایی قراردادها، ارزشگذار میتواند از مشاوران حقوقی مستقل، کارشناسان قراردادی و متخصصان صنعت مربوطه مشاوره و کمک بگیرد. استفاده از نظرات این متخصصان و مشاوران در گزارش ارزشگذاری باید بهطور شفاف اعلام و مستند شود و همچنین تأثیر این نظرات بر نتایج گزارش ارزشگذاری به صراحت بیان گردد.
اجتناب از نتیجهگیری قطعی در صورت نبود مبنای اطلاعاتی کافی (Avoidance of Definitive Conclusions in the Absence of Adequate Data)
مطابق استاندارد بینالمللی ارزشگذاری شماره 102 (بند 20-7): در شرایطی که دادهها و اطلاعات در دسترس به حدی ناقص، محدود یا غیرقابل اتکا باشند که امکان ارائه یک نتیجهگیری قطعی و دقیق از ارزش قراردادها فراهم نباشد، ارزشگذار باید از ارائه نتیجه نهایی قطعی پرهیز کند. در چنین شرایطی گزارش ارزشگذاری باید بهصورت مشروط (Conditional) یا بدون ارائه ارزش نهایی قطعی (Inconclusive) تهیه و ارائه گردد تا از ایجاد سوءتفاهم یا تفسیر نادرست نتایج جلوگیری شود.
در شرایط نبود اطلاعات کافی برای ارزشگذاری قراردادهای مشتریان، رویکرد استاندارد و حرفهای شامل استفاده از تحلیل حساسیت، ارائه سناریوهای جایگزین، افشای شفاف محدودیتها، استفاده از دادهها و منابع جایگزین و مشاوره با متخصصان مستقل است. همچنین در چنین موقعیتهایی باید از ارائه نتیجه قطعی خودداری کرده و گزارش ارزشگذاری بهصورت مشروط یا فاقد ارزشگذاری نهایی ارائه گردد. رعایت این اقدامات و اصول مطابق با استانداردهای بینالمللی ارزشگذاری (IVS 210) و حسابداری IAS و استاندارد حسابداری شماره ۱۷، باعث حفظ شفافیت، افزایش اعتبار گزارشها و جلوگیری از تضییع حقوق ذینفعان و همچنین قابلیت دفاع حرفهای و حقوقی از نتایج ارزشگذاری میشود.
برای دریافت خدمات تخصصی در حوزه ارزشگذاری داراییهای نامشهود، از صفحه اختصاصی این خدمت در رتیبا بازدید نمایید.
همچنین میتوانید مقاله راهنمای جامع ارزشگذاری داراییهای نامشهود را مطالعه نموده و با مبانی و استانداردهای ارزشگذرای این نوع داراییها آشنا شوید.
برای مشاهده سایر خدمات رتیبا در زمینه ارزیابی، ارزشگذاری و مشاوره سرمایهگذاری نیز، به صفحه اصلی وبسایت رتیبا مراجعه نمایید.