چه معیارهایی برای احراز وجود نام تجاری (Trade Name) بهعنوان یکی از داراییهای نامشهود کسبوکار وجود دارد؟
برای احراز وجود نام تجاری (Trade Name) بهعنوان یکی از داراییهای نامشهود قابل ارزشگذاری، باید مجموعهای از ویژگیها و شرایط مشخص بر اساس منابع رسمی زیر احراز شود:
1. مطابق با آییننامه اجرایی ارزشگذاری داراییهای نامشهود (مصوب معاونت علمی)
در فصل چهارم، آییننامه، بند مربوط به انواع داراییهای نامشهود، نام تجاری را در طبقه داراییهای مرتبط با بازار طبقهبندی میکند:
«داراییهای نامشهود مرتبط با بازار عمدتاً شامل: علائم تجاری، نام تجاری، دامنههای اینترنتی و طرحهای تجاری هستند».
بنابراین، شرط اول، شناسایی نام تجاری بهعنوان یک دارایی از طبقه داراییهای بازارمحور است.
2. مطابق با استاندارد بینالمللی ارزشگذاری داراییهای نامشهود (IVS 210)
در بندهای 20-2 و 20-3، تأکید شده است که:
- دارایی نامشهود باید دارای ویژگیهایی باشد که آن را قابل شناسایی و متمایز از سایر داراییها نماید؛
- نام تجاری باید دارای ویژگیهایی چون مالکیت، استفاده در بازار، و ایجاد منافع اقتصادی برای دارنده باشد؛
«ویژگی خاص داراییهای نامشهود از طریق کارکرد، مالکیت و تعریف در بازار مشخص میشود».
شرط دوم: قابلیت تفکیک و انتقالپذیری نام تجاری از واحد تجاری (مثلاً از طریق ثبت رسمی یا استفاده تجاری مستقل).
3. مطابق با استاندارد حسابداری شماره ۱۷ (داراییهای نامشهود)
طبق بند 5 این استاندارد:
«دارایی نامشهود، دارایی غیرپولی قابلشناسایی است که فاقد ماهیت عینی بوده و واحد تجاری آن را کنترل میکند و انتظار میرود منافع اقتصادی آتی از آن به واحد تجاری برسد».
بنابراین، برای احراز “نام تجاری” بهعنوان دارایی نامشهود، باید:
- قابلشناسایی باشد؛
- قابلکنترل توسط واحد تجاری باشد؛
- منافع اقتصادی آتی قابلاندازهگیری از آن قابلانتظار باشد؛
4. افزودنی: معیارهای تکمیلی از استاندارد IVS 102
در بندهای 20-1 تا 20-5 این استاندارد تأکید شده که ارزشگذار باید:
- ورودیها و مفروضات قابلاتکا دررابطهبا دارایی را بررسی نماید؛
- شواهد عینی مانند ثبت حقوقی، استفاده مداوم در بازار، درآمدزایی مستقل از نام تجاری، و شناختهشدگی برند را احراز کند.
