برای ارزشگذاری طرحهای بستهبندی (Trade Dress) که در دسته داراییهای نامشهود قرار میگیرند، باید به اسناد و الزامات خاصی که در آییننامه اجرایی ارزشگذاری داراییهای نامشهود و استانداردهای بینالمللی ارزشگذاری آمده، استناد کرد. بر اساس بررسی اسناد بارگذاری شده، موارد زیر برای این نوع ارزشگذاری لازم است:
شناخت طبقه دارایی نامشهود
بر اساس استاندارد بینالمللی ارزشگذاری داراییهای نامشهود (استاندارد 210):
- طرح بستهبندی (Trade Dress) بهعنوان بخشی از داراییهای نامشهود مرتبط با بازار طبقهبندی میشود. این دسته شامل علائم تجاری، نام تجاری، طرحهای تجاری، و سایر موارد بصری متمایزکننده در بازاریابی است.
داراییهای نامشهود مرتبط با بازار عمدتاً شامل علائم تجاری، نامهای تجاری، طرحهای تجاری و بستهبندیهای خاص (Trade Dress) هستند.
(استاندارد 210، بند 3-20 و 4-20)
مستندات و اطلاعات موردنیاز
طبق بندهای مختلف از استاندارد 102 ارزشگذاری و آییننامه اجرایی، ارزشگذار باید مستندات زیر را گردآوری کند:
- مدارک ثبت قانونی (در صورت وجود، مانند ثبت طرح در اداره مالکیت معنوی)
- تحلیل بازار و رقبا برای سنجش نقش بستهبندی در تمایز برند
- سوابق استفاده تجاری از طرح بستهبندی
- مطالعه اثرگذاری بستهبندی بر درآمد یا سهم بازار
- تعیین مبنای ارزش (ارزش منصفانه بازار، ارزش سرمایهگذاری و…)
- ورودیها و مفروضات کلیدی برای مدلسازی مالی یا تحلیل تطبیقی
«ارزشگذار باید بتواند ورودیها، مفروضات و روشهای استفادهشده را تحلیل و مستند کند تا ارزشگذاری قابلاتکا باشد.»
(استاندارد 102، بندهای 10-7 و 20-2)
روشهای ارزشگذاری قابلاستفاده
طبق فصل سوم و چهارم آییننامه اجرایی ارزشگذاری، سه رویکرد اصلی باید بررسی شوند:
- رویکرد بازار: مقایسه با بستهبندیهای مشابه برندهای دیگر که معامله شدهاند یا اطلاعات بازار در مورد آنها وجود دارد.
- رویکرد درآمد: تخمین سهم مشخصی از منافع اقتصادی (درآمد، سود) ناشی از بستهبندی.
- رویکرد بهای تمامشده: درصورتیکه اطلاعات بازار و درآمد قابلاتکا نباشد، میتوان از هزینههای توسعه یا طراحی بستهبندی استفاده کرد.
«انتخاب روش ارزشگذاری باید متناسب با نوع دارایی و اطلاعات در دسترس باشد.»
(آییننامه اجرایی ارزشگذاری، فصل چهارم، بندهای مربوط به رویکردها)
ارائه گزارش ارزشگذاری
بر اساس استاندارد 103، گزارش نهایی باید شامل موارد زیر باشد:
- دامنه کار
- هدف ارزشگذاری
- رویکرد و روشها
- ورودیها و مفروضات کلیدی
- دلایل انتخاب روش
- نتیجه ارزشگذاری و تحلیل آن
(استاندارد 103، بند 30-1)
