برآورد ارزش آثار خلاقانه، مانند کتاب، فیلمنامه، نمایشنامه، نقاشی یا تصویرسازی، نیازمند در نظر گرفتن پارامترهایی است که توان اثر را در ایجاد منافع اقتصادی، قابلیت بهرهبرداری و پایداری درآمد آن نشان دهد. به همین دلیل، شناخت کامل این پارامترها و شیوههای صحیح محاسبه آنها اهمیت ویژهای دارد.
درآمد منتسب به اثر
مطابق استاندارد IVS 210، بند 11-60: برای برآورد ارزش منصفانهٔ داراییهای نامشهود باید کلیه درآمدهایی را که مستقیماً به اثر منتسب هستند، در نظر گرفت. این درآمدها ممکن است ناشی از فروش مستقیم مانند کتاب، تابلو یا نسخههای نمایشی، بهرهبرداری غیرمستقیم مانند اقتباس، چاپ مجدد یا اعطای حق استفاده (لایسنس)، یا بهرهبرداری ترکیبی، ازجمله استفاده در یک برند یا پلتفرم باشد. برآورد این درآمدها باید براساس دادههای فروش گذشته، قراردادهای بهرهبرداری و تحلیل بازار مشابه انجام شود و بهطور شفاف و مستند ارائه گردد.
نرخ امتیاز فرضی برای بهرهبرداری
مطابق استاندارد IVS 210، بند 19-60: در روش صرف امتیاز، فرض میشود که اگر شخص یا نهادی مالکیت اثر را نداشت، برای استفاده از آن، چه درصدی از درآمد را باید بهعنوان حق امتیاز پرداخت میکرد. این نرخ از بررسی معاملات مشابه یا گزارشهای معتبر صنعت هنر و نشر استخراج و سپس متناسب با ویژگیهای خاص اثر مورد نظر تعدیل میشود.
هزینه تولید یا خلق اثر
مطابق استاندارد IVS 210، بند 5-70: در روش بهای جایگزینی، ارزش اثر بر اساس هزینههایی چون نگارش، طراحی، ویرایش، اجرا، ضبط یا تولید آن تعیین میشود. این هزینهها باید کاملاً مستند و مبتنی بر سوابق واقعی باشند و پس از اعمال تعدیلهایی مانند نابابی یا ریسک بهرهبرداری، ارزش دقیق دارایی نامشهود را نشان دهند.
عمر اقتصادی اثر
مطابق استاندارد IVS 210، بند 1-100: عمر اقتصادی اثر مدتزمانی است که انتظار میرود اثر بتواند منافع اقتصادی ایجاد کند. تعیین این عمر اقتصادی به عواملی مانند نوع اثر، ژانر، نوع رسانه و تجربهٔ آثار مشابه بستگی دارد. معمولاً عمر اقتصادی داراییهای نامشهود کوتاهتر از حقوق قانونی آنهاست. برای مثال، اثر نمایشی ممکن است چندین سال قابلیت اجرا داشته باشد، اما کتابها بهطور معمول عمر اقتصادی بیشتری دارند.
نرخ رشد یا افت درآمد در طول زمان
مطابق استاندارد IVS 210، بند 18-60: آثار خلاقانه ممکن است با گذشت زمان با رشد یا افت درآمد روبهرو شوند. برای مثال، آثار نمایشی در اجراهای مستمر ممکن است روند کاهشی داشته باشند، درحالیکه کتابهای معروف در طول زمان ممکن است فروش تدریجی و پایداری داشته باشند. نرخ رشد یا افت درآمد باید بر اساس تحلیل دادههای گذشته و همچنین گزارشهای معتبر بازار پیشبینی شود.
نرخ تنزیل (Discount Rate)
مطابق استاندارد IVS 210، بند 2-90: نرخ تنزیل مناسب باید بر اساس عوامل مختلفی از جمله ریسک خاص اثر، اندازه بازار هدف، شهرت خالق اثر، میزان پایداری درآمد، ثبات جریان نقد و ساختار بهرهبرداری تعیین شود. معمولاً نرخ میانگین موزون هزینه سرمایه (WACC) یا نرخ بازده مورد انتظار بازار برای این منظور مناسب است.
تعیین دقیق این پارامترها نیازمند جمعآوری دادههای معتبر، مستند و قابل دفاع دربارهٔ میزان فروش، هزینههای تولید، قراردادهای بهرهبرداری و تحلیل کامل بازار است. اگر دادههای معتبر در دسترس نباشد، استفاده از تحلیلهای سناریویی و اعمال مفروضات مستند و دقیق الزامی است. ارزشگذاری صحیح مستلزم افشای دقیق همه محدودیتها و مفروضات در گزارشهای ارزشگذاری است.
برای دریافت خدمات تخصصی در حوزه ارزشگذاری داراییهای نامشهود، از صفحه اختصاصی این خدمت در رتیبا بازدید نمایید.
همچنین میتوانید مقاله راهنمای جامع ارزشگذاری داراییهای نامشهود را مطالعه نموده و با مبانی و استانداردهای ارزشگذرای این نوع داراییها آشنا شوید.
برای مشاهده سایر خدمات رتیبا در زمینه ارزیابی، ارزشگذاری و مشاوره سرمایهگذاری نیز، به صفحه اصلی وبسایت رتیبا مراجعه نمایید.