ارزشگذاری دقیق توافقات انتقال فناوری مستلزم تعیین پارامترهای مالی، حقوقی و فنی است. این پارامترها مبنای اصلی مدلهای تحلیلی بوده و پیشبینی جریان نقدی آتی حاصل از بهرهبرداری از فناوری را امکانپذیر میسازند. از آنجا که ارزشگذاری داراییهای نامشهود با حساسیتهای ویژهای همراه است، دقّت در انتخاب و برآورد این پارامترها، نقشی حیاتی در رسیدن به ارقام قابل اتّکا دارد.
برآورد درآمد حاصل از بهرهبرداری از فناوری
مطابق استاندارد 210، بند 60-3، این برآورد باید شامل درآمدهای ناشی از فروش محصولات یا خدمات مرتبط با فناوری، صرفهجوییهای هزینهای به دلیل بهینهسازی فرایندهای تولید یا مدیریت، و همچنین ارزش ایجاد مزیت رقابتی باشد. برای مثال، اگر فناوری مورد نظر باعث بهبود کیفیت محصول یا کاهش قیمت تمامشده شود، منجر به افزایش درآمدها یا کاهش هزینهها شده و جریان نقدی آتی را تحت تأثیر قرار خواهد داد. در پیشبینی درآمدها، ارزشگذار باید احتمال وقوع سناریوهای مختلف بازار را نیز در نظر بگیرد.
تعیین نرخ حق امتیاز فرضی در روش رهایی از حق امتیاز
مطابق استاندارد 210، بند 60-18، نرخ حق امتیاز فرضی باید براساس دادههای معتبر از توافقات مشابه در صنعت یا سایر دادههای تطبیقی موجود تعیین شود. در صورت نبود دادههای کافی و معتبر، استفاده از تحلیل استنباطی بر اساس شرایط خاص فناوری ضروری است. مثلاً، اگر فناوری مشابهی در بازار موجود نیست، باید شرایط و ویژگیهای منحصر به فرد فناوری مورد نظر و ارزش افزوده آن نسبت به فناوریهای مشابه مورد تحلیل قرار گیرد.
تعیین مدت بهرهبرداری اقتصادی (عمر اقتصادی فناوری)
مطابق استاندارد 210، بند 100-1، ارزشگذار باید عمر اقتصادی فناوری را بر اساس دوره حمایت قانونی (مانند پتنت یا حق اختراع)، چرخه عمر محصول مرتبط با آن، و همچنین ریسکهای منسوخ شدن فناوری تعیین کند. برای مثال، فناوریهای پیشرفته در صنایع دیجیتال به سرعت منسوخ میشوند و عمر کوتاهتری نسبت به فناوریهای پایه در صنایعی همچون پتروشیمی دارند. بنابراین، شناخت دقیق صنعت و پیشبینی تحولات آتی آن در تعیین این مدت اهمیت دارد.
تخمین هزینههای مرتبط با توسعه، اجرا و نگهداری فناوری
مطابق استاندارد 210، بندهای 60-6 و 60-11، این تخمین باید هزینههای تحقیق و توسعه، آموزش نیروی انسانی، پیادهسازی و نگهداری فناوری را شامل شود. برای مثال، در صنعت داروسازی، هزینههای بالایی برای آموزش متخصصان جهت بهرهبرداری صحیح از فناوریهای نوین پیشبینی میشود. این هزینهها به طور مستقیم از درآمدها کسر شده و در محاسبات جریان نقدی وارد میشوند.
نرخ تنزیل متناسب با ریسک فناوری و صنعت مربوطه
مطابق استاندارد 210، بند 90-1، نرخ تنزیل باید متناسب با ریسک فناوری، قابلیت تجاریسازی، ساختار مالکیت فکری، سطح رقابت بازار و ویژگیهای خاص هر صنعت تعیین شود. به عنوان نمونه، فناوریهایی که در مراحل اولیه تجاریسازی هستند نرخ تنزیل بالاتری را به دلیل ریسکهای ناشی از عدم قطعیت و نوسانات بازار طلب میکنند.
در نظر گرفتن مقررات و محدودیتهای قراردادی در انتقال یا بهرهبرداری
مطابق استاندارد 210، بند 20-2، در ارزشگذاری توافقات انتقال فناوری، ارزشگذار باید محدودیتهای زمانی، جغرافیایی، صنعتی یا هر محدودیت دیگری را که بر نحوه استفاده از فناوری تأثیر میگذارند، لحاظ کند. برای مثال، اگر توافق انتقال فناوری محدود به یک کشور یا منطقه خاص باشد، رشد درآمدها و جریانهای نقدی به شدت تحت تأثیر این محدودیت قرار خواهند گرفت.
رعایت دقیق این الزامات و تحلیل عمیق هر یک از این پارامترهای کلیدی مطابق استاندارد ارزشگذاری IVS 210 موجب افزایش دقّت، اعتبار و قابلیت اتّکاپذیری گزارشهای ارزشگذاری داراییهای نامشهود و توافقات انتقال فناوری خواهد شد.
برای دریافت خدمات تخصصی در حوزه ارزشگذاری داراییهای نامشهود، از صفحه اختصاصی این خدمت در رتیبا بازدید نمایید.
همچنین میتوانید مقاله راهنمای جامع ارزشگذاری داراییهای نامشهود را مطالعه نموده و با مبانی و استانداردهای ارزشگذرای این نوع داراییها آشنا شوید.
برای مشاهده سایر خدمات رتیبا در زمینه ارزیابی، ارزشگذاری و مشاوره سرمایهگذاری نیز، به صفحه اصلی وبسایت رتیبا مراجعه نمایید.