ارزشگذاری دقیق پروانههای دولتی یا صنعتی نیازمند شناسایی و برآورد مجموعهای از پارامترهای کلیدی است که بهطور مستقیم جریانهای نقدی آتی را تحت تأثیر قرار داده و با ریسکهای مقرراتی و قانونی مرتبط هستند. ارزش اقتصادی پروانهها عمدتاً از منافع و حقوقی ناشی میشود که در اثر مالکیت یا کنترل آنها بهدست میآید؛ ازاینرو، توجه دقیق به مؤلفههای تأثیرگذار بر ارزش پروانهها ضروری است. در این مسیر، میتوان از استانداردهای بینالمللی و داخلی ارزشگذاری مانند استاندارد 210 بهره برد.
مدت اعتبار پروانه و احتمال تمدید آن
مطابق استاندارد 210، بند 1-100: در برآورد عمر اقتصادی پروانهها، نباید صرفاً به قراردادها اکتفا شود، بلکه باید شرایط عرفی، قانونی، و پیشبینی قابلیت تمدید آنها نیز در نظر گرفته شود. بدین منظور باید تاریخچهٔ تمدید پروانههای مشابه، سیاستهای نهاد صادرکننده و تجربیات پیشین صاحبان پروانه بررسی شوند. همچنین باید احتمال لغو یا محدود شدن مجوزها به دلایل سیاسی، حقوقی یا اقتصادی ارزیابی شود.
برآورد درآمد و جریان نقدی قابل انتساب به پروانه
مطابق استاندارد 210، بند 3-60: جریان نقدی حاصل از بهرهبرداری از پروانه باید به صورت دقیق از درآمد کل شرکت تفکیک شود. در این مرحله، باید مشخص کرد که آیا استفاده از پروانه مزیت رقابتی یا انحصاری ایجاد میکند یا خیر؟ برای مثال، یک پروانه انحصاری میتواند درآمدهایی ایجاد کند که بدون آن امکانپذیر نباشد.
تحلیل هزینههای مستقیم و غیرمستقیم مرتبط با پروانه
مطابق استاندارد 210، بندهای 6-60 و 11-60: ارزشگذاری دقیق پروانه مستلزم شناسایی و تحلیل تمامی هزینههایی است که برای حفظ و تمدید آن لازم است؛ این هزینهها شامل هزینه تمدید، رعایت الزامات قانونی، پرداخت تعرفههای دولتی، و رعایت استانداردهای عملیاتی میباشد. برای مثال، هزینه رعایت استانداردهای زیستمحیطی یا ایمنی ممکن است قابل توجه باشد و بر جریان نقدی تأثیرگذار باشد.
ریسکهای قانونی، سیاسی یا مقرراتی و اثر آن بر نرخ تنزیل
مطابق استاندارد 210، بند 1-90: نرخ بازده مورد انتظار که در تنزیل جریانهای نقدی پروانه به کار میرود، باید بهطور دقیق ریسکهایی همچون لغو پروانه، تغییر سیاستها و اعتراضات عمومی را منعکس کند. بهعنوان مثال، نرخ تنزیل بالاتری برای پروانههایی که در معرض ریسک سیاسی بیشتری هستند، در نظر گرفته میشود.
ارزیابی قابلیت انتقال یا فروش مجوز
مطابق استاندارد 210، بند 7-20: اگر پروانهها قابل انتقال و واگذاری باشند، از نقدشوندگی بالایی برخوردارند که تأثیر مهمی بر ارزش آنها دارد. در غیر اینصورت، ارزش صرفاً از منافع داخلی ناشی میشود و محدودیت انتقال میتواند باعث کاهش ارزش اقتصادی پروانه گردد. برای مثال، پروانههایی که بهطور کامل وابسته به عملیات داخلی یک شرکت هستند و قابلیت فروش یا انتقال ندارند، ارزش کمتری نسبت به پروانههای قابل انتقال دارند.
مقایسه با مجوزهای مشابه در صنایع یا مناطق دیگر
مطابق استاندارد 210، بند 5-50: استفاده از دادههای موجود در بازار، حتی از مجوزهای مشابه در صنایع یا مناطق دیگر، میتواند مبنایی برای تعیین ضرایب درآمدی یا نرخهای حق امتیاز در ارزشگذاری باشد. برای مثال، مجوزهای مشابه در مناطق جغرافیایی نزدیک یا صنایعی که ویژگیهای عملیاتی مشترکی دارند میتوانند مبنای مناسبی برای تحلیل باشند.
در فرایند ارزشگذاری پروانهها، همواره باید توجه داشت که برآورد پارامترهای مذکور نیازمند بررسی دقیق و همهجانبه شرایط قراردادی، عملکرد شرکت دارنده پروانه و شرایط رقابتی بازار مربوط است. چنین رویکردی موجب میشود ارزش تعیینشده، بهشکلی واقعبینانه و قابل اتکا باشد.
برای دریافت خدمات تخصصی در حوزه ارزشگذاری داراییهای نامشهود، از صفحه اختصاصی این خدمت در رتیبا بازدید نمایید.
همچنین میتوانید مقاله راهنمای جامع ارزشگذاری داراییهای نامشهود را مطالعه نموده و با مبانی و استانداردهای ارزشگذرای این نوع داراییها آشنا شوید.
برای مشاهده سایر خدمات رتیبا در زمینه ارزیابی، ارزشگذاری و مشاوره سرمایهگذاری نیز، به صفحه اصلی وبسایت رتیبا مراجعه نمایید.