شناسایی دامنههای اینترنتی بهعنوان دارایی نامشهود نیازمند احراز چند معیار کلیدی است که از جنبههای حقوقی، اقتصادی و فنی، اثباتکنندۀ وجود و قابلیت بهرهبرداری آنها در چارچوب استانداردهای ارزشگذاری داراییهای نامشهود باشد.
قابلیت تفکیک و انتقال مستقل
مطابق استاندارد 210، بند 7-20: دامنه باید قابل انتقال، اجاره، واگذاری یا معامله مستقل باشد. این بدان معنا است که مالک بتواند آن را از مجموعه کسبوکار جدا کرده و به صورت مستقل معامله نماید. اغلب دامنههای ثبتشده در سامانههای رسمی مانند ICANN یا IRNIC بهخوبی این شرط را دارند. به عنوان مثال، بسیاری از شرکتها دامنههایی را به صورت جداگانه خریداری و واگذار میکنند که این امر تأییدی بر قابلیت تفکیک آنهاست.
توانایی ایجاد منافع اقتصادی آتی
مطابق استاندارد 210، بند 6-60: دامنه باید مستنداً موجب جذب ترافیک بیشتر، افزایش درآمد، کاهش هزینههای بازاریابی یا ارتقای موقعیت برند شود. صرف ثبت دامنه بدون ایجاد اثربخشی اقتصادی نمیتواند بهعنوان معیار کافی تلقی شود. به عنوان مثال، دامنهای که باعث شناخته شدن بهتر برند شده و در جستجوهای اینترنتی رتبه بالایی داشته باشد، از این شرط برخوردار است.
کنترل حقوقی توسط دارنده
مطابق استاندارد 210، بند 7-20: شرکت یا فرد باید مالکیت حقوقی دامنه را در اختیار داشته باشد و بتواند دسترسی و استفاده از آن را برای دیگران محدود یا ممنوع کند. اثبات این مالکیت حقوقی از طریق سوابق ثبت دامنه و اطلاعات قابل دسترس در سامانه WHOIS امکانپذیر است. عدم توانایی در کنترل قانونی دامنه، شناسایی آن بهعنوان دارایی نامشهود را زیر سؤال میبرد.
استفاده بالفعل یا بالقوه در عملیات کسبوکار
مطابق استاندارد 210، بند 6-60: دامنه باید در فرایندهای واقعی کسبوکار مانند فروش آنلاین، معرفی برند، تبلیغات یا جذب مشتری استفاده شود یا قابلیت اجرای فوری برای چنین اهدافی را داشته باشد. برای مثال، دامنهای که در حال حاضر برای فروش محصولات یک کسبوکار استفاده میشود، یا قابلیت فوری استفاده برای چنین هدفی را دارد، مشمول این معیار است.
داشتن ویژگیهای متمایز قابل شناسایی
مطابق استاندارد 210، بند 3-20، طبقهٔ الف: دامنه باید ویژگیهایی داشته باشد که آن را از سایر دامنهها بهوضوح متمایز کند. این ویژگیها میتوانند معنایی (مانند نامهای منحصربهفرد)، ساختاری (مانند دامنههای کوتاه و راحت برای حفظ کردن)، یا بازاریابی (مانند دامنههای کلیدواژهمحور و منطبق با صنعت هدف) باشند. برای مثال، دامنهای که دقیقاً نام محصول یا خدمت خاصی باشد، به دلیل تشخیصپذیری آسان، واجد این شرایط است.
به طور کلی، دامنهای میتواند مشمول ارزشگذاری رسمی قرار گیرد که هم قابل انتقال باشد، هم منافع اقتصادی قابل اثباتی ایجاد کند، هم تحت کنترل حقوقی کامل دارنده باشد و در عملیات کسبوکار استفاده شود یا قابلیت استفاده داشته باشد. عدم وجود هر یک از این شرایط، مانع از شناسایی و ارزشگذاری دامنه بهعنوان یک دارایی نامشهود مستقل میشود.
برای دریافت خدمات تخصصی در حوزه ارزشگذاری داراییهای نامشهود، از صفحه اختصاصی این خدمت در رتیبا بازدید نمایید.
همچنین میتوانید مقاله راهنمای جامع ارزشگذاری داراییهای نامشهود را مطالعه نموده و با مبانی و استانداردهای ارزشگذرای این نوع داراییها آشنا شوید.
برای مشاهده سایر خدمات رتیبا در زمینه ارزیابی، ارزشگذاری و مشاوره سرمایهگذاری نیز، به صفحه اصلی وبسایت رتیبا مراجعه نمایید.