آثار موسیقی بهعنوان نوع خاصی از داراییهای نامشهود زمانی در صورتهای مالی و تحلیلهای اقتصادی کسبوکار ثبت و ارزشگذاری میشوند که مجموعهای از معیارهای قانونی، فنی و اقتصادی مشخصی را داشته باشند. رعایت این معیارها، مبنای شناسایی و اندازهگیری ارزش این دسته از داراییها در گزارشهای مالی است.
وجود اثر مشخص و مستند فنی
مطابق استاندارد حسابداری شماره ۱۷، بند ۸: اثر موسیقی باید بهصورت کامل تولید و مستندسازی شده باشد؛ به عبارت دیگر، وجود یک نسخهٔ نهایی، مستر، فایل صوتیِ آمادهٔ انتشار، یا ثبت رسمی آن در سامانههای نشر و تکثیر الزامی است تا بتوان آن را بهعنوان یک دارایی نامشهود قابلشناسایی دانست. برای مثال، قطعهای که هنوز در مرحلۀ ضبط و مسترینگ باشد یا نسخهٔ نهایی آن ثبت نشده باشد، نمیتواند در صورتهای مالی بهعنوان دارایی ثبت شود.
قابلیت تفکیکپذیری یا انتقال مستقل
مطابق استاندارد حسابداری شماره ۱۷، بند ۱۰-الف: اثر باید این قابلیت را داشته باشد که بتوان آن را بهصورت مستقل از سایر اجزای کسبوکار به فروش رساند، لیسانس داد، یا منتقل کرد. همچنین اگر این قابلیت از طریق قرارداد محرز شده باشد و اثر بتواند بهصورت مستقل، بدون نیاز به کل کسبوکار مورد استفاده و بهرهبرداری قرار گیرد، معیار تفکیکپذیری احراز میشود. مثلاً یک ترانۀ خاص در آلبومی که حقوق مستقل برای بهرهبرداری و لیسانس آن موجود باشد، معیار تفکیکپذیری را داراست.
کنترل حقوقی بهرهبرداری توسط شرکت
مطابق استاندارد حسابداری شماره ۱۷، بند ۱۷: شرکت باید بتواند بهطور کامل یا انحصاری از منافع اقتصادی آتی اثر بهرهمند شود. این کنترل حقوقی باید از طریق ثبت رسمی کپیرایت، قراردادهای نشر، توافقنامههای مالکیت فکری یا حقوق واگذاریشده از صاحب اثر، بهطور روشن و مستند احراز شود. برای مثال، قراردادی که یک شرکت تولید موسیقی با هنرمند منعقد میکند و تمام حقوق بهرهبرداری اقتصادی آن اثر را به شرکت واگذار مینماید، تأمینکنندۀ این معیار است.
توانایی ایجاد منافع اقتصادی آتی
مطابق استاندارد حسابداری شماره ۱۷، بند ۱۳: دارایی نامشهود زمانی قابلیت شناسایی را دارد که توان ایجاد درآمد یا منافع اقتصادی در آینده را داشته باشد. اگر یک اثر موسیقی از طریق فروش آلبوم، استریم در پلتفرمهای دیجیتال، لیسانس، اجرا در کنسرتها و پخش عمومی، قابلیت ایجاد درآمد را داشته باشد یا منطقاً پیشبینی شود که میتواند در آینده درآمدزا باشد، شرط اقتصادی بودن آن احراز میگردد.
قابلیت اندازهگیری بهای تمامشده بهصورت اتکاپذیر
مطابق استاندارد حسابداری شماره ۱۷، بند ۱۲-ب: برای شناسایی اثر بهعنوان دارایی نامشهود، باید بتوان هزینههای مرتبط با تولید و آمادهسازی آن (مانند آهنگسازی، تنظیم، ضبط، مسترینگ و هزینههای حق امتیاز و مجوز) را بهطور روشن و قابلاتکایی اندازهگیری و مستند نمود. مستندسازی این هزینهها باید بهصورت کامل و دقیق انجام شود.
شناسایی مستقل در جریان ترکیب تجاری
مطابق استاندارد حسابداری شماره ۱۷، بند ۲۷: اگر اثری موسیقایی در جریان ترکیب تجاری (مثل خرید یک شرکت یا کاتالوگ موسیقی) شناسایی شود و بتوان آن را بهصورت مستقل از سرقفلی (Goodwill) تشخیص داد، باید آن را بهعنوان دارایی مستقل و با ارزش منصفانه ثبت کرد. این مورد حتی اگر در گذشته در دفاتر ثبت نشده باشد نیز لازمالاجراست.
برای شناسایی و ارزشگذاری آثار موسیقی بهعنوان دارایی نامشهود، رعایت معیارهای فنی، حقوقی، اقتصادی و مالی الزامی است. درصورتیکه هرکدام از این معیارها محقق نشود، نمیتوان اثر را بهعنوان دارایی نامشهود در صورتهای مالی شناسایی کرد و لازم است تحلیل جایگزین یا افشای محدودیتها بهطور روشن صورت پذیرد.
برای دریافت خدمات تخصصی در حوزه ارزشگذاری داراییهای نامشهود، از صفحه اختصاصی این خدمت در رتیبا بازدید نمایید.
همچنین میتوانید مقاله راهنمای جامع ارزشگذاری داراییهای نامشهود را مطالعه نموده و با مبانی و استانداردهای ارزشگذرای این نوع داراییها آشنا شوید.
برای مشاهده سایر خدمات رتیبا در زمینه ارزیابی، ارزشگذاری و مشاوره سرمایهگذاری نیز، به صفحه اصلی وبسایت رتیبا مراجعه نمایید.