برای آنکه قرارداد استخدامی کلیدی (Key Employment Contract) بهعنوان دارایی نامشهود در ارزشگذاری شناسایی شود، باید معیارهای مشخصی را از منظر حقوقی، اقتصادی و شناسایی مستقل دارا باشد. داراییهای نامشهود از نظر حسابداری و ارزشگذاری ویژگیهایی دارند که تفکیک آنها از داراییهای دیگر و تعیین قابلیت شناسایی مستقل آنها را ضروری میسازد.
وجود قرارداد الزامآور با فرد کلیدی
مطابق استاندارد 210 ارزشگذاری (دارایی نامشهود)، بند 3-2 و 6-20: برای شناسایی قرارداد استخدامی کلیدی بهعنوان دارایی نامشهود، قرارداد باید مکتوب و دارای ضمانت اجرای حقوقی باشد، بهطوریکه الزاماتی برای حفظ همکاری یا محدودیتهای خاص بر فرد کلیدی اعمال کند. به عبارت دیگر، باید امکان حقوقی و عملی برای کنترل شرکت بر فرد وجود داشته باشد تا بتوان آن را بهعنوان یک دارایی قابل اتکا شناخت و ارزشگذاری کرد. وجود شرایطی مانند عدم رقابت یا جبران خسارت در صورت ترک شغل از الزامات ضروری اینگونه قراردادها است.
قابلیت شناسایی مستقل بهعنوان دارایی جداگانه
مطابق استاندارد 210 ارزشگذاری (دارایی نامشهود)، بند 7-20: قرارداد استخدامی کلیدی باید قابلیت شناسایی و تفکیک از سایر داراییها را داشته باشد. این قرارداد حتی در صورتی که قابل انتقال به شخص ثالث نباشد نیز میتواند بهعنوان دارایی نامشهود شناخته شود؛ زیرا منافع اقتصادی آن بهصورت مستقل قابل تعیین است. این ویژگی به شرکت امکان میدهد تا بتواند ارزش منصفانه آن را بهصورت جداگانه تخمین بزند.
ایجاد منافع اقتصادی آتی قابل اندازهگیری
مطابق استاندارد 210 ارزشگذاری (دارایی نامشهود)، بند 2-20 و 6-20: حضور فرد کلیدی باید موجب حفظ یا رشد سودآوری، کاهش ریسک عملیاتی یا حفظ مزیت رقابتی شود. به عبارت دیگر، ارزش اقتصادی قرارداد به میزان مشارکت مستقیم فرد در ایجاد جریان نقدی، افزایش سودآوری یا حفظ مشتریان کلیدی مرتبط است. برای مثال، حضور یک مدیر ارشد در یک شرکت خدماتی میتواند به حفظ سهم بازار و رشد پایدار شرکت کمک کند.
کنترل شرکت بر منافع ناشی از قرارداد
مطابق استاندارد 210 ارزشگذاری (دارایی نامشهود)، بند 2-20: شرکت باید قادر به کنترل منافع ناشی از قرارداد باشد و امکان جلوگیری از استفاده دیگران از این منافع را داشته باشد. کنترل عملیاتی و حقوقی شرکت بر منافع، وجه تمایز این دارایی نامشهود با سرقفلی است که بهطور کلی قابل کنترل نیست. مثلاً در قراردادهای استخدامی، شرکت میتواند محدودیتهای قانونی برای فعالیتهای آتی فرد در صورت خروج از شرکت تعیین کند.
تأثیر مالی ملموس بر جریانهای نقدی یا ارزش شرکت
مطابق استاندارد 210 ارزشگذاری (دارایی نامشهود)، بند 6-60 و 22-60: ارزش قرارداد استخدامی کلیدی باید بهوسیله مدلهای مشخص و پذیرفته شده مانند مدل صرف سود یا مدل سود مازاد قابل تخمین باشد. به عبارت دیگر، باید امکان محاسبۀ ارزش منصفانه آن از طریق روشهای استاندارد ارزشگذاری داراییهای نامشهود وجود داشته باشد. این معیار، تضمین میکند که ارزشگذاری براساس استانداردهای حسابداری و مالی انجام میشود.
برای شناسایی قرارداد استخدامی کلیدی بهعنوان دارایی نامشهود، وجود قرارداد الزامآور، قابلیت شناسایی مستقل، اثر اقتصادی قابل اندازهگیری و کنترلپذیری توسط شرکت ضروری است. فقدان هر یک از این معیارها باعث میشود که شناسایی آن بهعنوان دارایی نامشهود معتبر نباشد.
برای دریافت خدمات تخصصی در حوزه ارزشگذاری داراییهای نامشهود، از صفحه اختصاصی این خدمت در رتیبا بازدید نمایید.
همچنین میتوانید مقاله راهنمای جامع ارزشگذاری داراییهای نامشهود را مطالعه نموده و با مبانی و استانداردهای ارزشگذرای این نوع داراییها آشنا شوید.
برای مشاهده سایر خدمات رتیبا در زمینه ارزیابی، ارزشگذاری و مشاوره سرمایهگذاری نیز، به صفحه اصلی وبسایت رتیبا مراجعه نمایید.