برای شناسایی قراردادهای مشتری بهعنوان دارایی نامشهود در ارزشگذاری و گزارشگری مالی، لازم است معیارهای مشخصی مطابق با استانداردهای حسابداری و ارزشگذاری رسمی احراز گردد.
وجود قرارداد رسمی و قابل استناد
مطابق استاندارد حسابداری ۱۷، بند 10-10 و استاندارد IVS 210، بند 3-1: قرارداد باید بهصورت مستند و مکتوب بوده، تاریخ آغاز و پایان، شرایط اجرایی دقیق و مشخصات طرفین قرارداد را داشته باشد. همچنین قابلیت اعمال حقوق قانونی و قضایی در خصوص آن فراهم باشد. فقدان چنین قرارداد معتبری، حتی در صورت وجود جریان درآمدی، منجر به عدم شناسایی قرارداد بهعنوان دارایی نامشهود مستقل خواهد شد.
قابلیت جداسازی از کسبوکار
مطابق استاندارد حسابداری ۱۷، بند 10-9: قرارداد باید از لحاظ حقوقی یا اقتصادی قابلیت انتقال یا واگذاری به اشخاص دیگر را داشته باشد، حتی اگر این انتقال یا صدور مجوز بهصورت ضمنی یا مشروط امکانپذیر باشد. به عبارتی دیگر، قرارداد بهتنهایی ارزش مستقل داشته و بتوان آن را از سایر اجزای واحد تجاری جدا نمود.
ایجاد منافع اقتصادی آتی قابل اندازهگیری
مطابق استاندارد حسابداری ۱۷، بند 12 و IVS 210، بند 60-1: قرارداد باید توانایی ایجاد جریانهای نقدی آتی مشخص و قابل اتکا داشته باشد که بتوان آنها را به شکل دقیق پیشبینی و اندازهگیری کرد. به عنوان مثال، قرارداد خدمات بلندمدت یا قراردادهای فروش آتی کالا و خدمات از مصادیق بارز این نوع قراردادها هستند که منافع اقتصادی آینده را بهروشنی ایجاد میکنند.
کنترل توسط واحد تجاری
مطابق استاندارد حسابداری ۱۷، بند 17: دارایی نامشهود باید بهگونهای باشد که واحد تجاری بتواند از منافع آن به صورت انحصاری بهرهمند شده و امکان جلوگیری از دسترسی اشخاص ثالث به آن را داشته باشد. در قراردادهای مشتریان، این کنترل اغلب از طریق انحصار قانونی یا تجاری به وجود میآید و منجر به شناسایی قرارداد بهعنوان دارایی نامشهود میشود.
قابلیت اندازهگیری ارزش منصفانه
مطابق استاندارد IVS 210، بند 60-2 و استاندارد گزارشگری مالی شماره ۱۳ (اندازهگیری ارزش منصفانه): ارزش قرارداد باید قابل محاسبه باشد و بتوان آن را با استفاده از یکی از رویکردهای ارزشگذاری (درآمدی، بازار، یا بهای جایگزینی) به شکل قابل اتکا و معتبر برآورد کرد. برای نمونه، قراردادهایی که مشابه آنها در بازار فعال وجود دارد یا از نظر جریانات نقدی آتی قابل پیشبینی هستند، در این گروه جای میگیرند.
تمایز از سرقفلی
مطابق استاندارد IVS 210، بند 6-20: قرارداد فقط زمانی بهعنوان یک دارایی نامشهود مستقل شناسایی میشود که همه ویژگیهای پیشگفته را بهتنهایی داشته باشد و صرفاً بخشی از شهرت یا سرقفلی کسبوکار محسوب نشود. در صورت عدم وجود شرایط ذکرشده، قرارداد ممکن است بهعنوان بخشی از سرقفلی در گزارشهای مالی لحاظ گردد.
شناسایی قراردادهای مشتری بهعنوان دارایی نامشهود نیازمند احراز دقیق این معیارهاست و مبنای انتخاب روش ارزشگذاری و گزارشگری در واحدهای تجاری خواهد بود.
برای دریافت خدمات تخصصی در حوزه ارزشگذاری داراییهای نامشهود، از صفحه اختصاصی این خدمت در رتیبا بازدید نمایید.
همچنین میتوانید مقاله راهنمای جامع ارزشگذاری داراییهای نامشهود را مطالعه نموده و با مبانی و استانداردهای ارزشگذرای این نوع داراییها آشنا شوید.
برای مشاهده سایر خدمات رتیبا در زمینه ارزیابی، ارزشگذاری و مشاوره سرمایهگذاری نیز، به صفحه اصلی وبسایت رتیبا مراجعه نمایید.