برای اینکه توافق انتقال فناوری بتواند به عنوان دارایی نامشهود شناسایی و ارزشگذاری شود، باید معیارهایی مطابق استانداردهای فنی، حقوقی و اقتصادی احراز گردد. این معیارها تضمینکننده این هستند که دارایی مورد نظر، منافع مشخص، قابل پیشبینی و قابل اندازهگیری برای کسبوکار ایجاد میکند.
قرارداد الزامآور با مفاد روشن حقوقی و فنی
مطابق استاندارد 210، بند 3-2: توافق انتقال فناوری باید حتماً به صورت قرارداد مکتوب و رسمی تنظیم شده باشد. در این قرارداد باید مواردی از قبیل حقوق انتقالیافته (مانند حق استفاده و بهرهبرداری)، مدت اعتبار قرارداد، حوزه جغرافیایی قابل استفاده و نیز تعهدات و مسئولیتهای طرفین به روشنی و بدون ابهام مشخص شوند. این قرارداد، مبنایی برای تعیین دامنه کنترل بر فناوری و نیز مبنای اصلی ارزشگذاری به شمار میرود.
قابلیت کنترل بر استفاده از فناوری برای دارنده قرارداد
مطابق استاندارد 210، بند 2-20: دارنده قرارداد انتقال فناوری باید بتواند به صورت انحصاری یا با نظارت و کنترل کامل، از فناوری مورد نظر استفاده کند. این کنترل باید تا اندازهای باشد که دارنده قرارداد بتواند از استفاده غیرمجاز دیگران جلوگیری کند. به عنوان مثال، قراردادهای انحصاری استفاده از پتنتها نمونهای از این قابلیت کنترل است.
ایجاد منافع اقتصادی قابل پیشبینی و اندازهگیری
مطابق استاندارد 210، بندهای 6-20 و 3-60: فناوری منتقلشده باید از لحاظ اقتصادی قابلیت ایجاد منافع ملموس داشته باشد. این منافع ممکن است به صورت افزایش درآمد، کاهش هزینهها یا ایجاد مزیت رقابتی در بازار ظاهر شوند. علاوه بر این، باید بتوان به شکل مناسبی این منافع را در یک مدل مالی، اندازهگیری و پیشبینی نمود. مثال واضح آن فناوریهایی است که باعث کاهش چشمگیر هزینههای تولید میشوند و بنابراین منافع اقتصادی مشخصی را برای شرکت فراهم میکنند.
قابلیت شناسایی مستقل از سایر اجزای کسبوکار
مطابق استاندارد 210، بند 7-20: توافق انتقال فناوری باید به گونهای تنظیم شده باشد که بتوان آن را به عنوان یک دارایی مجزا از سایر داراییها (اعم از داراییهای مشهود و نامشهود) شناسایی و ارزشگذاری کرد. به بیان دیگر، ارزش فناوری نباید وابسته به دارایی دیگری باشد که جدایی آن را ناممکن سازد.
وجود حقوق مالکیت فکری معتبر یا دانش فنی محرمانه قابل استناد
مطابق استاندارد 210، بند 2-20: فناوری موضوع قرارداد باید مبتنی بر حقوق مالکیت فکری ثبتشده (مانند پتنتها) یا دانش فنی اثباتشده و مستند باشد که قابلیت بهرهبرداری مستقل داشته باشد. به عنوان مثال، یک فرمول ثبتشده یا حق اختراع فناوری میتواند نمونهای از دارایی نامشهودی باشد که قابلیت استناد حقوقی داشته و ارزش اقتصادی مستقلی دارد.
بنابراین، برای آنکه یک توافق انتقال فناوری به عنوان دارایی نامشهود شناسایی و ارزشگذاری شود، وجود قرارداد رسمی و الزامآور، قابلیت کنترل کامل، منافع اقتصادی مشخص و قابل اندازهگیری، قابلیت تفکیک از سایر داراییها و داشتن پشتوانه معتبر فکری یا فنی الزامی است. این معیارها مبنای پذیرش و ارزشگذاری دارایی هستند و مطابق با استاندارد بینالمللی ارزشگذاری IVS 210 تدوین شدهاند.
برای دریافت خدمات تخصصی در حوزه ارزشگذاری داراییهای نامشهود، از صفحه اختصاصی این خدمت در رتیبا بازدید نمایید.
همچنین میتوانید مقاله راهنمای جامع ارزشگذاری داراییهای نامشهود را مطالعه نموده و با مبانی و استانداردهای ارزشگذرای این نوع داراییها آشنا شوید.
برای مشاهده سایر خدمات رتیبا در زمینه ارزیابی، ارزشگذاری و مشاوره سرمایهگذاری نیز، به صفحه اصلی وبسایت رتیبا مراجعه نمایید.