ارزشگذاری آثار ادبی، نمایشی و هنری نیازمند مستندات معتبری است که وجود حقیقی اثر، مالکیت قانونی، قابلیت بهرهبرداری اقتصادی و هزینههای انجامشده برای خلق یا تولید آن را بهروشنی اثبات کنند. بدون ارائهٔ چنین اسنادی، تحلیل دقیق و حرفهای ارزش اقتصادی و دفاع از آن بهسادگی ممکن نخواهد بود. ارزشگذاری داراییهای نامشهود، مانند آثار هنری و ادبی، اغلب به علت نبود دادههای مقایسهای و ماهیت خاص و منحصر به فرد آنها، نیازمند مستنداتی است که بتواند مبنایی قابل اتکا برای تخمین ارزش منصفانه ایجاد نماید.
گواهی ثبت اثر یا قرارداد مالکیت فکری
مطابق استاندارد حسابداری ۱۷، بند ۱۷: این مستندات شامل گواهی ثبت کپیرایت اثر، قراردادهای واگذاری حقوق مادی و معنوی بین خالق اثر و ناشر یا کارفرما، توافقنامههای مالکیت مشترک، قراردادهای نمایندگی قانونی و هر نوع قرارداد دیگری است که اثباتکنندهٔ مالکیت یا حق استفاده از اثر باشد. در ارزشگذاری داراییهای نامشهود، بهویژه آثار ادبی و هنری، اعتبار قانونی این اسناد نقشی محوری در تعیین ارزش اقتصادی اثر خواهد داشت و باید در فرایند ارزشگذاری مورد ارزیابی دقیق قرار گیرد.
نسخه نهایی یا ارائهپذیر از اثر
مطابق استاندارد IVS 210، بند ۷-۷۰: این مستندات شامل فایلهای دیجیتال باکیفیت از متن کتاب یا نمایشنامه، نسخههای چاپی یا ضبطشده از اثر، مستندات صحنه در آثار نمایشی، تصاویر واضح و مشخص از اثر هنری، و مشخصات فنی و توضیحات تکمیلی است که بهصورت مستقل، دقیق و کامل، اثر را شناسایی میکند. این اسناد مبنای اولیه برای شناخت کامل اثر و اثبات اصالت آن بهعنوان یک دارایی نامشهود هستند و باید بهصورت شفاف و دقیق ارائه شوند.
قراردادهای بهرهبرداری اقتصادی
مطابق استاندارد IVS 210، بند ۱۹-۶۰: این قراردادها شامل توافقهای مربوط به چاپ و نشر فیزیکی یا دیجیتال اثر، قراردادهای فروش، اعطای حق لیسانس اجرا یا نمایش، قراردادهای پخش رادیویی و تلویزیونی، توافقهای ترجمه به زبانهای دیگر، قراردادهای اقتباس از اثر و قراردادهای تصویرسازی است. در این قراردادها باید نرخ حق امتیاز (رویالتی)، مدت اعتبار قرارداد، محدوده جغرافیایی بهرهبرداری و ساختار پرداختها بهوضوح تعیین شده باشد. این موارد در تحلیل اقتصادی و جریانهای درآمدی آتی و پیشبینی ارزش منصفانه اهمیت ویژهای دارند.
دادههای درآمدی یا گزارشهای فروش
مطابق استاندارد IVS 210، بند ۱۱-۶۰: دادههای مربوط به فروش کتابها، تعداد بلیتهای فروختهشده تئاتر یا سینما، حقالزحمهٔ اجرا، درآمدهای کسبشده از نمایش اثر در گالریها، پلتفرمهای دیجیتال، فروشهای انجامشده در مزایدهها و قراردادهای پخش، باید مستند و قابل ارائه باشند. این دادهها برای تحلیل جریانهای نقدی، پیشبینی درآمدهای آتی و سنجش میزان استقبال بازار و مخاطبان از اثر حیاتی است و در تخمین ارزش اقتصادی و مالی اثر نقش بسزایی ایفا میکند.
برآورد هزینه تولید یا خلق اثر
مطابق استاندارد IVS 210، بند ۵-۷۰: این هزینهها شامل دستمزد پرداختشده به خالق اثر، عوامل تولیدی همچون کارگردان، نویسنده، بازیگران، طراحان صحنه، عوامل اجرایی، تجهیزات مورد استفاده، نرمافزارهای تخصصی و تمامی هزینههای جانبی است که در خلق یا تولید اثر صرف شده است. این دادهها برای استفاده در روش بهای جایگزینی ضروری بوده و باید کاملاً مستند، معتبر و قابل استناد باشند.
گزارشهای کارشناسی یا تحلیل بازار
مطابق استاندارد IVS 102، بند ۴-۲۰: در مواردی که دادههای کمی کافی در دسترس نباشد، گزارشهای تخصصی و کارشناسی ارائهشده توسط متخصصان حوزه هنر، ناشران، گالریداران یا تحلیلگران مستقل بازار میتواند مبنای معتبری برای ارزشگذاری باشد. منابع استفادهشده، فرضیات اتخاذ شده و سطح اتکای گزارشها باید کاملاً مستند و شفاف افشا گردد تا بتوان در ارزشگذاری اثر از آنها بهعنوان یک مبنای معتبر استفاده کرد.
این مستندات مبنای لازم برای یک تحلیل دقیق، قابل اتکا و حرفهای در فرایند ارزشگذاری آثار ادبی، نمایشی و هنری هستند. در صورت نبود برخی از این مدارک، لازم است مفروضات، محدودیتها و ابهامات احتمالی بهطور شفاف افشا گردد. تکمیل این اسناد با همکاری نزدیک بین خالق اثر، ناشر، نماینده حقوقی و کارفرما میسر بوده و تضمینکنندهٔ اعتبار نتایج ارزشگذاری خواهد بود.
برای دریافت خدمات تخصصی در حوزه ارزشگذاری داراییهای نامشهود، از صفحه اختصاصی این خدمت در رتیبا بازدید نمایید.
همچنین میتوانید مقاله راهنمای جامع ارزشگذاری داراییهای نامشهود را مطالعه نموده و با مبانی و استانداردهای ارزشگذرای این نوع داراییها آشنا شوید.
برای مشاهده سایر خدمات رتیبا در زمینه ارزیابی، ارزشگذاری و مشاوره سرمایهگذاری نیز، به صفحه اصلی وبسایت رتیبا مراجعه نمایید.