قراردادهای تولید و توزیع به دلیل ماهیت عملیاتی و وابستگی به شرایط بازار و داراییهای مکمل، همواره دارای پیچیدگیها و عدم قطعیتهایی در فرآیند ارزشگذاری هستند. این پیچیدگیها موجب ایجاد محدودیتهایی در اندازهگیری دقیق ارزش منصفانه شده و افشای آنها بهصورت شفاف و صریح، از الزامات کلیدی و اساسی گزارشگری ارزشگذاری است. رعایت این شفافیت، هم از منظر حرفهای و اخلاقی و هم از دیدگاه استانداردهای گزارشگری مالی و ارزشگذاری، ضروری است.
نبود نسخه کامل یا دقیق از قرارداد
مطابق استاندارد حسابداری شماره ۱۷، بند ۱۷: اگر متن قرارداد ناقص، مبهم یا فاقد اطلاعات دقیق و کاملی مانند مدت قرارداد، نرخ درصد درآمد، بندهای مربوط به تمدید یا شرایط فسخ باشد، این موضوع باید بهصورت شفاف در گزارش ارزشگذاری ذکر شده و تأثیر آن بر نتایج تحلیل بهروشنی بیان گردد. هرگونه ابهام یا نقص در اطلاعات قرارداد، سطح اتکای تحلیل به مفروضات را افزایش داده و ممکن است موجب کاهش قابلیت اتکا و دقت در ارزشگذاری شود.
نبود دادههای مالی یا فروش مرتبط با قرارداد
مطابق استاندارد IVS 210، بند 60-11: زمانی که اطلاعات مالی مرتبط با قرارداد، سوابق درآمدی تفکیکشده یا دادههای فروش دقیق و قابل استنادی در دسترس نباشد، ارزشگذار باید رویکردها و روشهای جایگزین را اتخاذ کرده و مفروضات مبنا و دلایل انتخاب آنها را صراحتاً توضیح دهد. در چنین شرایطی، رویکردهای درآمدی مبتنی بر پیشبینی یا رویکردهای مقایسهای با سطح پایینتر اتکا ممکن است استفاده شوند و محدودیتهای حاصل از این انتخاب باید به وضوح بیان شود.
ریسکهای اجرایی، مانند تأخیر در تولید یا مشکلات توزیع
مطابق استاندارد IVS 210، بند 60-5: هرگونه ریسک عملیاتی و اجرایی از قبیل تأخیر در تولید، عدم تأمین مواد اولیه، افزایش قیمت نهادهها و یا نرسیدن به اهداف توزیعی تعیینشده در قرارداد، باید در تحلیل مدلسازی جریانهای نقدی در نظر گرفته شود. همچنین ارزشگذار باید این ریسکها و تأثیر احتمالی آنها بر جریان نقد و نرخ تنزیل را به صراحت در گزارش بیان کند.
احتمال فسخ یا تمدید مشروط قرارداد
مطابق استاندارد IVS 210، بند 100-1: اگر در قرارداد، شرایط خاصی برای تمدید یا فسخ یکطرفه وجود داشته باشد، این موضوع باید به صورت واضح در گزارش بیان شده و اثرات آن بر عمر اقتصادی پیشبینیشده برای قرارداد بررسی شود. ارزشگذار باید سناریوهای محتمل تمدید یا فسخ و احتمال وقوع آنها را نیز شفافسازی کند.
نبود معاملات مقایسهپذیر در بازار
مطابق استاندارد IVS 210، بند 50-4: اگر به علت نبود دادهها و معاملات مقایسهپذیر در بازار، تعیین نرخ امتیاز یا ارزش منصفانه با مشکل مواجه شود، ارزشگذار باید دلایل و مبنای انتخاب مفروضات و نرخهای جایگزین را به طور شفاف و دقیق توضیح دهد. در این شرایط، ارزشگذاری بیشتر مبتنی بر تحلیل و قضاوتهای حرفهای است و این عدم قطعیت باید در گزارش به صورت مستند منعکس گردد.
اتکا به اطلاعات اعلامشده توسط متقاضی
مطابق استاندارد IVS 103، بند 20-3: در مواردی که اطلاعات کلیدی همچون نرخ رشد، درآمد پیشبینیشده یا سایر متغیرهای اساسی تنها از سوی متقاضی اعلام شده و توسط ارزشگذار بهصورت مستقل قابل تأیید نیست، این امر باید در گزارش به وضوح بیان شود. همچنین مسئولیت محدود ارزشگذار در خصوص صحت و قابلیت اتکای اطلاعات دریافتشده باید به صراحت افشا گردد.
افشای دقیق و کامل محدودیتها در گزارش ارزشگذاری، از الزامات حرفهای و اصول اخلاقی است که به اعتماد استفادهکنندگان گزارش کمک کرده و از سوءبرداشتها و تصمیمگیریهای نادرست پیشگیری میکند. ارزشگذار باید همواره نسبت به شفافیت و مستندسازی دقیق این محدودیتها متعهد باشد.
برای دریافت خدمات تخصصی در حوزه ارزشگذاری داراییهای نامشهود، از صفحه اختصاصی این خدمت در رتیبا بازدید نمایید.
همچنین میتوانید مقاله راهنمای جامع ارزشگذاری داراییهای نامشهود را مطالعه نموده و با مبانی و استانداردهای ارزشگذرای این نوع داراییها آشنا شوید.
برای مشاهده سایر خدمات رتیبا در زمینه ارزیابی، ارزشگذاری و مشاوره سرمایهگذاری نیز، به صفحه اصلی وبسایت رتیبا مراجعه نمایید.