در بسیاری از موارد، توافقات انتقال فناوری فاقد دادههای مالی یا تجربی کافیاند؛ بهویژه هنگامی که فناوری هنوز در مرحلۀ توسعه بوده یا بازار هدف نوظهور باشد و یا تجربۀ مشابهی از بازار آن فناوری وجود نداشته باشد. در اینگونه موارد که ابهام و نبود قطعیت در دادهها زیاد است، ارزشگذاری داراییهای نامشهود چالشهای جدّی به همراه دارد. برای غلبه بر این چالشها، استانداردهای ارزشگذاری از جمله استانداردهای بینالمللی ارزشگذاری (IVS) و دستورالعملهای داخلی، راهکارهای مشخصی ارائه کردهاند که ارزشگذار بتواند در غیاب دادههای دقیق و قابل اعتماد نیز به یک تخمین معتبر از ارزش برسد.
استفاده از تحلیل سناریو و تحلیل حساسیت برای پوشش عدمقطعیت
مطابق آییننامۀ ارزشگذاری داراییهای نامشهود، فصل دوم، بند ج: در شرایطی که دادههای قطعی برای تخمین جریانهای نقدی و سایر شاخصها وجود ندارد، ضروری است سناریوهای مختلفی از جمله خوشبینانه، واقعگرایانه و بدبینانه طراحی شود. در هر سناریو، متغیرهای کلیدی نظیر نرخ حق امتیاز، میزان فروش و هزینهها به نحوی متفاوت پیشبینی میشوند. سپس، با تحلیل حساسیت، دامنهای از ارزشها به دست میآید که میتواند راهنمای ارزشگذار و استفادهکنندگان از گزارش باشد.
افشای صریح مفروضات جایگزین و محدودیتهای اطلاعاتی
مطابق استاندارد بینالمللی ارزشگذاری 102، بند 20-3: ارزشگذار باید به صورت صریح و روشن مشخص نماید کدامیک از ورودیهای کلیدی در ارزشگذاری فاقد دادههای تجربی یا قطعی هستند و همچنین روشن کند که مبنای انتخاب مفروضات جایگزین برای این ورودیها چه بوده است. این افشا باید به گونهای باشد که استفادهکنندگان از گزارش بتوانند میزان ریسک و قطعیت مربوط به نتایج ارزشگذاری را به درستی درک کنند.
استفاده از قضاوت حرفهای و نظرات کارشناسی مستقل
مطابق استاندارد بینالمللی ارزشگذاری 102، بندهای 20-2 و 20-5: در غیاب دادههای مستقیم و تجربی، ارزشگذار میتواند از نظرات و قضاوت حرفهای کارشناسان فنی، حقوقی یا صنعتی بهره بگیرد؛ مشروط بر اینکه صلاحیت کارشناسان بررسی و مستند گردد و نظرات ایشان در گزارش ارزشگذاری افشا شود. این نظرات مستقل میتوانند در زمینۀ تخمین عمر فناوری، پیشبینی میزان استقبال بازار از محصول یا ارزیابی ریسکهای احتمالی به کار روند.
مقایسۀ تطبیقی با فناوریهای مشابه در صنعت یا بازارهای بینالمللی
مطابق استاندارد بینالمللی ارزشگذاری 210 (داراییهای نامشهود)، بند 25-60: در شرایطی که دادههای داخلی و مستقیم کافی در دسترس نیست، ارزشگذار میتواند از اطلاعات و دادههای مربوط به توافقات مشابه در بازارهای بینالمللی یا فناوریهای مشابه در صنایع دیگر استفاده کند. این مقایسۀ تطبیقی مبنایی برای تخمین نرخ حق امتیاز یا درآمدهای احتمالی خواهد بود. ارزشگذار باید این موارد را به دقّت تحلیل کرده و میزان شباهت و تفاوت میان فناوری مورد نظر و فناوری مقایسهای را در گزارش خود مشخص کند.
بیان میزان اتّکا به اطلاعات ارائهشده توسط دارنده فناوری یا متقاضی ارزشگذاری
مطابق استاندارد بینالمللی ارزشگذاری 102، بند 20-4: در ارزشگذاری توافقات انتقال فناوری که دادههای کلیدی مورد استفاده در گزارش از منابع داخلی یا منابع غیرمستقل دریافت شده است، باید سطح اتکا به این دادهها و امکان راستیآزمایی آنها توسط ارزشگذار روشن گردد. همچنین اثر احتمالی این اطلاعات بر نتیجۀ ارزشگذاری باید به صورت شفاف بیان شود تا استفادهکنندگان از گزارش بتوانند قضاوت مناسبی از میزان اعتماد به نتایج ارزشگذاری داشته باشند.
در نبود اطلاعات کامل برای ارزشگذاری توافق انتقال فناوری، بهکارگیری تحلیلهای جایگزین، افشای کامل محدودیتها و مستندسازی دقیق مفروضات حرفهای و کارشناسی الزامی است. این رویکرد کاملاً منطبق با استانداردهای IVS 102 و IVS 210 است و موجب میشود اعتبار گزارش ارزشگذاری حفظ شده و استفادهکنندگان از آن با اطمینان بیشتری نسبت به نتایج ارزشگذاری تصمیمگیری کنند.
برای دریافت خدمات تخصصی در حوزه ارزشگذاری داراییهای نامشهود، از صفحه اختصاصی این خدمت در رتیبا بازدید نمایید.
همچنین میتوانید مقاله راهنمای جامع ارزشگذاری داراییهای نامشهود را مطالعه نموده و با مبانی و استانداردهای ارزشگذرای این نوع داراییها آشنا شوید.
برای مشاهده سایر خدمات رتیبا در زمینه ارزیابی، ارزشگذاری و مشاوره سرمایهگذاری نیز، به صفحه اصلی وبسایت رتیبا مراجعه نمایید.