در بسیاری از موارد، بهویژه برای پروانههای دولتی یا صنعتی انحصاری یا نوپا، اطلاعات بازار یا دادههای تجربی کافی وجود ندارد. این وضعیت معمولاً زمانی رخ میدهد که فعالیت دارای پروانه، جدید یا بسیار اختصاصی باشد یا به دلایل رقابتی و محرمانگی، اطلاعات لازم در بازار قابل دسترس نیست. در چنین شرایطی، استانداردهای ارزشگذاری روشهای جایگزینی را پیشنهاد کردهاند تا اعتبار گزارش ارزشگذاری حفظ و تحلیل با حداکثر کیفیت ارائه شود.
استفاده از تحلیل سناریو یا تحلیل حساسیت
مطابق آییننامه ارزشگذاری داراییهای نامشهود، فصل دوم، بند «ج»: در مواقع نبود اطلاعات دقیق و جامع، ارزشگذار باید سناریوهای مختلفی را در نظر بگیرد و تحلیل کند. به عنوان مثال، ارزش پروانهای که به تمدید مجوز وابسته است را میتوان در دو یا چند سناریو (تمدید، عدم تمدید یا تمدید مشروط) مدلسازی کرد. همچنین، میتوان سناریوهای گوناگونی بر اساس نرخهای تعرفهای متفاوت یا تغییر در سیاستهای دولت طراحی کرد. ارزشگذار باید از این طریق دامنهای منطقی و قابلاتکا از ارزش دارایی را به دست آورد و گزارش کند.
افشای شفاف محدودیتها و مفروضات جایگزین
مطابق استاندارد ارزشگذاری IVS 102، بند 20-3: ارزشگذار موظف است به طور دقیق مشخص کند کدامیک از مفروضات کلیدی مانند نرخ رشد درآمد یا دوره بهرهبرداری، مبتنی بر قضاوت حرفهای و نه دادههای تجربی هستند. این مفروضات و محدودیتها باید به نحوی شفاف در گزارش منعکس شود تا استفادهکنندگان از گزارش، آگاهی کافی نسبت به کیفیت و سطح اتکاپذیری گزارش پیدا کنند.
اتکا به نظر کارشناسان یا دادههای ثانویه معتبر
مطابق استاندارد IVS 102، بند 20-5: در شرایط کمبود داده، ارزشگذار میتواند از تحلیل کارشناسان خبره صنعت، گزارشها و مستندات سازمانهای ناظر، یا دادههای ثانویه مرتبط با حوزه مشابه استفاده کند. استفاده از این دادهها باید همراه با توضیح دقیق از مبنا، اعتبار و محدودیتهای آن باشد. به عبارت دیگر، ارزشگذار باید صراحتاً مشخص کند که دادهها چگونه و از کجا تهیه شدهاند و میزان اتکای گزارش به آنها چقدر است.
مقایسه تطبیقی با پروانههای مشابه در صنعت یا منطقه دیگر
مطابق استاندارد ارزشگذاری IVS 210، بند 25-60: در صورت نبود دادههای اختصاصی، میتوان از مقایسه تطبیقی استفاده کرد. به این معنا که ارزشگذار باید پروانههای مشابه در صنایع نزدیک یا کشورهای با ساختار قانونی مشابه را شناسایی کرده و آنها را مبنای برآورد اولیه ارزشگذاری قرار دهد. البته این مقایسه باید همراه با تعدیلات لازم برای تفاوت در شرایط اقتصادی، قانونی، فنی و محیط کسب و کار باشد تا دقت تحلیل افزایش یابد.
بیان میزان اتکا به اطلاعات ارائهشده توسط متقاضی یا منابع داخلی
مطابق استاندارد IVS 102، بند 20-4: اگر اطلاعات اصلی مورد استفاده برای ارزشگذاری از سوی خود شرکت متقاضی یا منابع داخلی دریافت شده باشد و راستیآزمایی مستقل بر روی آن انجام نشده باشد، این موضوع باید بهصراحت در گزارش ارزشگذاری بیان شود. ارزشگذار باید اثر احتمالی این موضوع بر اعتبار گزارش را نیز ذکر کند.
در شرایط فقدان داده کافی برای ارزشگذاری پروانهها، ارزشگذار نباید تحلیل خود را متوقف کند؛ بلکه باید روشهای جایگزین را به کار گیرد و کلیه محدودیتها و مفروضات به طور شفاف و کامل افشا شود. اتخاذ این رویکرد مطابق با الزامات استانداردهای بینالمللی ارزشگذاری IVS 102 و IVS 210 بوده و باعث میشود گزارش تهیه شده از اعتبار و مقبولیت لازم برخوردار باشد.
برای دریافت خدمات تخصصی در حوزه ارزشگذاری داراییهای نامشهود، از صفحه اختصاصی این خدمت در رتیبا بازدید نمایید.
همچنین میتوانید مقاله راهنمای جامع ارزشگذاری داراییهای نامشهود را مطالعه نموده و با مبانی و استانداردهای ارزشگذرای این نوع داراییها آشنا شوید.
برای مشاهده سایر خدمات رتیبا در زمینه ارزیابی، ارزشگذاری و مشاوره سرمایهگذاری نیز، به صفحه اصلی وبسایت رتیبا مراجعه نمایید.