در ارزشگذاری الگوریتمها، بهویژه در کسبوکارهای نوآورانه و استارتاپها، گاهی کمبود یا نبود دادههای تاریخی، مستندات حقوقی، مالی یا حتی بازار مشابه برای مقایسه وجود دارد. در چنین شرایطی، استانداردهای بینالمللی ارزشگذاری (IVS) الزاماتی را مشخص کردهاند که ارزشگذار باید با استفاده از آنها اعتبار گزارش ارزشگذاری را حفظ کند و تحلیلهای جایگزین معتبری ارائه دهد. این الزامات کمک میکنند تا گزارش ارزشگذاری الگوریتمها همچنان برای ذینفعان قابلاتکا و معتبر باشد.
افشای شفاف محدودیتها در گزارش ارزشگذاری
مطابق استاندارد بینالمللی ارزشگذاری IVS 103، بند 10-2: ارزشگذار موظف است بهطور شفاف و دقیق تمامی محدودیتهای موجود در فرایند ارزشگذاری الگوریتمها را بیان کرده و نوع و دامنهٔ این محدودیتها را مشخص کند. اثر این محدودیتها بر قابلیت اتکا، دقت نتایج و تحلیلهای صورت گرفته نیز باید بهروشنی در گزارش ارزشگذاری بیان شود. بهعنوان مثال، در صورت عدم دسترسی به مستندات حقوقی معتبر مالکیت الگوریتم، ارزشگذار باید صراحتاً به این موضوع اشاره کند و محدودیت حقوقی موجود را افشا نماید.
استفاده از تحلیل حساسیت یا سناریو در نبود دادههای قطعی
مطابق استاندارد IVS 102، بند 20-4: اگر پارامترهای اساسی ارزشگذاری مانند نرخ رشد، عمر اقتصادی الگوریتم یا میزان صرفهجویی بهصورت قطعی قابلتعیین نباشند، ارزشگذار باید از تحلیل حساسیت یا تحلیل سناریو برای محاسبه و ارائهٔ دامنهای از ارزشهای محتمل استفاده کند. این روش، اعتبار گزارش را تقویت کرده و به ذینفعان امکان تصمیمگیری واقعبینانه و بهتر را میدهد. برای مثال، در ارزشگذاری الگوریتم یک استارتاپ جدید که داده تاریخی ندارد، ارزشگذار میتواند سناریوهای مختلفی را بر اساس برآوردهای منطقی ارائه دهد.
اتکا به قضاوت حرفهای مستند در نبود اطلاعات کافی
مطابق استاندارد IVS 102، بند 20-2: در صورت نبود دادههای مالی یا اطلاعات معتبر بازار، ارزشگذار میتواند بر اساس تجربه صنعتی، مطالعهٔ پروژههای مشابه، یا نظر متخصصان معتبر و خبره، تحلیل خود را مبتنی بر قضاوت حرفهای ارائه کند. با این حال، کلیهٔ فرضیات، برآوردها و تحلیلهای صورتگرفته باید بهطور کامل و دقیق مستندسازی شوند. بهعنوان مثال، ارزشگذار میتواند از نظر کارشناسان فناوری یا گزارشهای مشابه صنعتی بهعنوان مبنایی برای قضاوت حرفهای استفاده کند و تمامی منابع بهکاررفته را شفافسازی نماید.
بیان عدم امکان اظهار نظر قطعی در صورت عدم دسترسی به دادههای لازم
مطابق استاندارد IVS 102، بند 20-3: در شرایطی که کمبود یا نبود اطلاعات مورد نیاز برای ارزشگذاری الگوریتم به حدی باشد که امکان ارائهٔ یک برآورد معتبر و حرفهای را نداشته باشد، ارزشگذار باید بهصراحت در گزارش ارزشگذاری اعلام کند که بهدلیل محدودیت اطلاعاتی، اظهار نظر قطعی ممکن نیست. در چنین شرایطی، ارزشگذار میتواند ارائه نتیجهگیری نهایی را به تکمیل دادهها در آینده موکول کرده و این محدودیت را کاملاً واضح بیان نماید.
درخواست تعویق ارائه گزارش نهایی با توافق متقاضی ارزشگذاری
مطابق استاندارد IVS 103، بند 20-4: اگر ارزشگذار تشخیص دهد که طی یک مدتزمان معقول و مشخص امکان تکمیل اطلاعات مورد نیاز برای ارزشگذاری وجود دارد، میتواند با توافق متقاضی، ارائهٔ گزارش ارزشگذاری را به تعویق بیندازد. این اقدام باعث حفظ کیفیت گزارش، افزایش دقت تحلیل و جلوگیری از هرگونه اشتباه یا ابهام در نتیجهگیری میشود. بهعنوان نمونه، در صورتی که مستندات مالی یا حقوقی الگوریتم ظرف چند ماه آینده قابل ارائه باشند، ارزشگذار باید این موضوع را مطرح کرده و گزارش نهایی را پس از دریافت این اطلاعات تکمیلی ارائه نماید.
ارزشگذاری الگوریتمها در شرایطی که دسترسی به دادههای کامل امکانپذیر نیست، بهخودیخود منع قانونی یا حرفهای ندارد. با این حال، در چنین شرایطی، ارزشگذار موظف است تمامی محدودیتها، مفروضات کلیدی و تحلیلهای جایگزین را به صورت مستند، شفاف و صادقانه در گزارش ذکر کند. این اقدامات باعث افزایش اعتماد ذینفعان و حفظ اعتبار حقوقی گزارش خواهد شد. ارائهٔ برآوردهای اثباتنشده و گمانهزنی بدون افشای دقیق محدودیتها، نهتنها اعتبار گزارش را زیر سؤال میبرد، بلکه زمینهساز بروز مشکلات حقوقی و مالی احتمالی میشود.
برای دریافت خدمات تخصصی در حوزه ارزشگذاری داراییهای نامشهود، از صفحه اختصاصی این خدمت در رتیبا بازدید نمایید.
همچنین میتوانید مقاله راهنمای جامع ارزشگذاری داراییهای نامشهود را مطالعه نموده و با مبانی و استانداردهای ارزشگذرای این نوع داراییها آشنا شوید.
برای مشاهده سایر خدمات رتیبا در زمینه ارزیابی، ارزشگذاری و مشاوره سرمایهگذاری نیز، به صفحه اصلی وبسایت رتیبا مراجعه نمایید.