قراردادهای پشتیبانی و نگهداری، با وجود آنکه بهعنوان منبع درآمدی پایدار و کمریسک برای شرکتها محسوب میشوند، در عمل و بهویژه در فرآیند ارزشگذاری داراییهای نامشهود با چالشهای متعددی مواجه هستند که این چالشها، پیشبینی جریانهای نقدی آینده و برآورد ارزش منصفانه را دشوار میسازد.
وابستگی به استمرار رضایت مشتری یا تمدید غیرالزامآور
مطابق استاندارد 210 ارزشگذاری (دارایی نامشهود)، بند 2-20: بسیاری از قراردادهای پشتیبانی و نگهداری به گونهای طراحی شدهاند که مشتریان قادر به لغو قرارداد یا عدم تمدید آن هستند. این وضعیت، توانایی پیشبینی دقیق دوره بهرهبرداری اقتصادی از قرارداد را کاهش میدهد؛ زیرا رضایت مشتری به عواملی مانند کیفیت خدمات و رقابت در بازار بستگی دارد. بنابراین، ارزیابی واقعبینانه و مستند درباره تداوم رضایت مشتریان و تحلیل روند تمدید قراردادها برای پیشبینی جریانهای نقدی ضروری است.
عدم تفکیکپذیری درآمد ناشی از قرارداد از سایر خدمات شرکت
مطابق استاندارد 210 ارزشگذاری (دارایی نامشهود)، بند 3-60: قراردادهای پشتیبانی و نگهداری گاهی به همراه فروش محصولات یا خدمات دیگر ارائه میشوند. از این رو، تفکیک درآمدهای حاصل از این قراردادها از سایر فعالیتها، با هدف محاسبه مستقل ارزش هر قرارداد، دشوار خواهد بود. برای مقابله با این چالش، لازم است از روشهای تخصیص درآمد و هزینه مناسب و شفاف استفاده گردد تا قابلیت اتکای محاسبات ارزشگذاری حفظ شود.
نبود بازار فعال برای خرید و فروش قراردادهای مشابه
مطابق استاندارد 210 ارزشگذاری (دارایی نامشهود)، بند 5-50: قراردادهای خدماتی اغلب قابلیت انتقال نداشته و به ندرت در بازار بهطور مستقل معامله میشوند. این محدودیت باعث میشود استفاده از رویکرد بازار در ارزشگذاری چنین قراردادهایی دشوار گردد و ارزشگذار را مجبور به استفاده از رویکرد درآمدی یا بهای تمامشده نماید که در نتیجه آن، برآورد ارزش با ابهام بیشتری همراه خواهد بود.
لزوم درک کامل از تعهدات اجرایی قرارداد برای محاسبه هزینهها
مطابق استاندارد 210 ارزشگذاری (دارایی نامشهود)، بند 6-60: هزینههای مرتبط با ارائه خدمات پشتیبانی، شامل هزینه پرسنل، تجهیزات و تأمین الزامات سطح خدمات SLAها، تأثیر مستقیم بر سودآوری و ارزش اقتصادی قرارداد دارند. هرگونه اشتباه یا عدم دقّت در برآورد هزینهها، باعث خطای اساسی در ارزشگذاری میشود. برای حل این مسئله، ارزشگذاران باید از مدلهای دقیق و آزمودهشده برای پیشبینی هزینهها استفاده کنند و در مواردی که عدم اطمینان وجود دارد، تحلیل حساسیت را بهکار گیرند.
ریسک تغییرات فناوری یا ساختار خدمات در طول مدت قرارداد
مطابق استاندارد 210 ارزشگذاری (دارایی نامشهود)، بند 4-100: پیشرفتهای سریع فناوری یا تغییرات ساختاری در روشهای ارائه خدمات ممکن است موجب کاهش ارزش اقتصادی قراردادها و حتی غیر اقتصادی شدن ادامه آنها شود. برای پیشگیری از این ریسک، ارزیابی دقیق روندهای فناوری و تحلیل اثر این تغییرات بر جریانهای نقدی آتی قراردادها از اهمیت خاصی برخوردار است.
در مجموع، قراردادهای پشتیبانی و نگهداری بهعنوان یکی از داراییهای نامشهود ارزشمند شرکتها، نیازمند تحلیل دقیق و همهجانبه هستند. شناسایی صحیح مفروضات، توجه به ریسکها، بهکارگیری روشهای متناسب ارزشگذاری، و مستندسازی دقیق بر اساس استاندارد IVS 210 از جمله راهکارهای اصلی برای مقابله با چالشهای مطرح شده در فرآیند ارزشگذاری این نوع داراییها محسوب میشوند.
برای دریافت خدمات تخصصی در حوزه ارزشگذاری داراییهای نامشهود، از صفحه اختصاصی این خدمت در رتیبا بازدید نمایید.
همچنین میتوانید مقاله راهنمای جامع ارزشگذاری داراییهای نامشهود را مطالعه نموده و با مبانی و استانداردهای ارزشگذرای این نوع داراییها آشنا شوید.
برای مشاهده سایر خدمات رتیبا در زمینه ارزیابی، ارزشگذاری و مشاوره سرمایهگذاری نیز، به صفحه اصلی وبسایت رتیبا مراجعه نمایید.