برای برآورد دقیق ارزش اقتصادی یک قرارداد عدم رقابت، لازم است پارامترهایی شناسایی و تحلیل شوند که بهروشنی اثر حفاظتی این قرارداد را بر داراییهای نامشهود شرکت، مزیت رقابتی کسبوکار، و جریان نقدی آتی آن نشان دهند. این قراردادها مانع از ورود یک شخص یا گروه به بازاری میشوند که در آن فعالیت میکرده یا دانش تخصصی آن را در اختیار داشتهاند؛ بنابراین، ارزیابی دقیق این پارامترها برای تعیین ارزش منصفانه و پیشگیری از ارزشگذاری نادرست ضروری است.
میزان جریان نقدی قابل حفظ بهواسطهٔ عدم رقابت
مطابق استاندارد IVS 210، بندهای 60-11: این پارامتر شامل برآورد میزان درآمد یا سودی است که در صورت نبود قرارداد عدم رقابت در معرض خطر قرار میگیرد. برای این منظور، لازم است وفاداری مشتریان، جایگاه و نقش شخص منعشده در موفقیت شرکت و همچنین قدرت او در ایجاد یک بازار رقابتی ارزیابی شود. تحلیل دقیق این موارد کمک میکند تا مشخص گردد در نبود قرارداد عدم رقابت، چه حجمی از درآمد شرکت کاهش یافته یا به خطر میافتد.
مدت اثربخشی محدودیت عدم رقابت
مطابق استاندارد IVS 210، بندهای 100-1: مدت زمانی که قرارداد میتواند ورود شخص یا گروه منعشده را به بازار هدف محدود سازد، باید به طور مشخص و بر اساس مفاد قراردادی، عرف رایج در صنعت، و نیز تحلیل عملیاتی دقیق، تعیین شود. در بسیاری از موارد، این مدت کوتاهتر از مدت زمان رسمی قرارداد در نظر گرفته میشود. دقت در تعیین مدت اثربخشی قرارداد به پیشبینی واقعبینانهتر از جریان نقدی حفظشده کمک خواهد کرد.
احتمال رعایت یا اجرای قرارداد
مطابق استاندارد حسابداری شماره 17، بند 17: در ارزشگذاری این قراردادها باید احتمال نقض یا اجرای ضعیف آن در نظر گرفته شود. اگر قرارداد قابلیت اجرایی کمی داشته باشد یا اجرای آن دشوار باشد، این امر باید در مدل ارزشگذاری لحاظ شده و جریان نقدی تخفیفیافته بر این اساس تعدیل گردد. احتمال رعایت قرارداد اغلب از طریق تحلیل حقوقی و تجربیات گذشته قابل ارزیابی است.
نرخ رشد جریان نقدی حفظشده
مطابق استاندارد IVS 210، بندهای 60-18: اگر فرض شود درآمدهایی که با قرارداد عدم رقابت حفظ شدهاند، رشد خواهند داشت، باید نرخ رشد جریان نقدی بر اساس روندهای تاریخی، تحلیل دقیق بازار، یا پیشبینیهای مدیریت تعیین و مستند گردد. نرخ رشد میتواند بر اساس رشد تقاضا در صنعت یا توسعه محصولات جدید شرکت نیز پیشبینی شود.
نرخ تنزیل متناسب با ریسک
مطابق استاندارد IVS 210، بندهای 90-2: نرخ تنزیل به کار رفته باید به درستی ریسکهای مرتبط با قرارداد را منعکس کند. این ریسکها شامل احتمال رقابت غیرمستقیم، تغییرات رفتار مصرفکنندگان، کاهش اثربخشی قرارداد، و نوسانات اقتصادی و بازار است. توصیه میشود از نرخی تعدیلشده استفاده گردد که این عوامل ریسک را به دقت پوشش دهد.
دامنه جغرافیایی و عملیاتی محدودیت
مطابق استاندارد IVS 210، بندهای 20-4: ارزش قرارداد عدم رقابت وابسته به محدوده جغرافیایی، یا نوع خدمات و محصولاتی است که شامل محدودیت میشوند. هر چه این دامنه وسیعتر باشد و پوشش بیشتری داشته باشد، تأثیر اقتصادی و ارزش حفاظتی قرارداد بیشتر خواهد بود. همچنین، گستره جغرافیایی باید متناسب با ظرفیت شرکت برای ارائه خدمات یا محصولات و همچنین میزان نفوذ شخص منعشده در آن مناطق ارزیابی شود.
در نهایت، لازم است کلیه پارامترهای فوق با ترکیبی از اطلاعات تاریخی مالی، تحلیل دقیق بازار، بررسیهای حقوقی، مفاد قرارداد و نظرات کارشناسان خبره تعیین شوند. در شرایطی که دادههای کافی و قطعی در دسترس نباشد، استفاده از سناریوهای جایگزین، مفروضات مستند و معقول و نیز افشای سطح عدمقطعیت در گزارش ارزشگذاری الزامی است تا تصمیمگیرندگان به تصویری دقیق و شفاف از ارزش منصفانه قرارداد عدم رقابت دست یابند.
برای دریافت خدمات تخصصی در حوزه ارزشگذاری داراییهای نامشهود، از صفحه اختصاصی این خدمت در رتیبا بازدید نمایید.
همچنین میتوانید مقاله راهنمای جامع ارزشگذاری داراییهای نامشهود را مطالعه نموده و با مبانی و استانداردهای ارزشگذرای این نوع داراییها آشنا شوید.
برای مشاهده سایر خدمات رتیبا در زمینه ارزیابی، ارزشگذاری و مشاوره سرمایهگذاری نیز، به صفحه اصلی وبسایت رتیبا مراجعه نمایید.