تعریف دقیق و دستهبندی درستِ داراییهای نامشهود، از مهمترین و نخستین مراحل ارزشگذاری است. طرحهای بازاریابی و نامهای تبلیغاتی طبق استاندارد بینالمللی ارزشگذاری (IVS)، در طبقه مشخصی تحت عنوان «داراییهای مرتبط با بازار» تعریف شدهاند. شناخت این تعریف رسمی، پایهٔ تحلیل و انتخاب صحیحترین روشها برای ارزشگذاری را فراهم میآورد.
طبقهبندی داراییهای مرتبط با بازار
مطابق استاندارد بینالمللی ارزشگذاری IVS 210، بند 3-20: داراییهای مرتبط با بازار (Marketing-Related Intangible Assets) به آن دسته از داراییهای نامشهودی گفته میشود که در فرایند بازاریابی، تبلیغات، ترویج محصولات و خدمات و فعالیتهای مربوط به جذب مشتری مورد استفاده قرار میگیرند. داراییهای مرتبط با بازار، در حقیقت شامل هرگونه نشانه، نماد یا ویژگی خاصی هستند که هویت و تمایز محصول یا خدمت را در ذهن مخاطبان ایجاد و تثبیت میکنند.
نمونههای مشخص داراییهای مرتبط با بازار
مطابق استاندارد بینالمللی ارزشگذاری IVS 210، بندهای 3-20 و 1-3: طبق تعریف این استاندارد، نمونههای بارز این داراییها شامل موارد زیر است:
- برند (Brand)
- نام تجاری (Trade Name)
- علائم تجاری (Trademarks)
- طرحهای تبلیغاتی (Advertising Concepts)
- طراحی بستهبندی (Trade Dress)
- نام دامنه اینترنتی (Domain Names)
- شعارهای تبلیغاتی (Slogans)
و سایر نمادهای مشخصی که هویت و ارزش بازاریابی ایجاد میکنند.
ویژگیهای تمایزدهندهٔ داراییهای بازاریابی
مطابق استاندارد بینالمللی ارزشگذاری IVS 210، بند 2-20: داراییهای مرتبط با بازار از طریق ویژگیهای زیر موجب تمایز و ایجاد ارزش اقتصادی آتی میشوند:
شهرت برند و محبوبیت عمومی آن
- میزان آگاهی مصرفکننده (Consumer Awareness)
- جایگاه و موقعیت رقابتی در بازار (Market Positioning)
- هویت بصری یا تصویری منحصربهفرد
- وفاداری مصرفکنندگان به برند (Brand Loyalty)
این ویژگیها در نهایت سبب میشوند که دارایی بازاریابی منافع اقتصادی آتی قابل پیشبینی ایجاد کند.
شرایط شناسایی داراییهای بازاریابی بهعنوان دارایی نامشهود
مطابق استاندارد حسابداری شماره ۱۷ ایران، بند 5-10: طرحهای بازاریابی و نامهای تبلیغاتی فقط در صورتی بهعنوان دارایی نامشهود قابل شناساییاند که یکی از شرایط زیر را داشته باشند:
الف) قابل تفکیک از واحد تجاری بوده و امکان فروش، انتقال، واگذاری یا اعطای مجوز بهرهبرداری (لیسانس) برای آنها وجود داشته باشد.
ب) ناشی از حقوق قراردادی یا سایر حقوق قانونی باشند و این حقوق نیز قابل انتقال و واگذاری باشند.
شرایط وجود منافع اقتصادی آتی
مطابق استاندارد حسابداری شماره ۱۷ ایران، بندهای 12 و 13: طرحهای بازاریابی تنها در شرایطی قابل ارزشگذاری هستند که انتظار معقول و مستندی برای ایجاد منافع اقتصادی آتی توسط آنها وجود داشته باشد. منافع اقتصادی آتی میتوانند به شکل افزایش فروش، کاهش هزینههای بازاریابی، بهبود وفاداری مشتریان یا افزایش سهم بازار بروز پیدا کنند. در غیر این صورت، ارزشگذاری این داراییها فاقد مبنای قابل توجیه و مستند است.
بر اساس استانداردهای بینالمللی ارزشگذاری (IVS) و استاندارد حسابداری شماره ۱۷، طرحهای بازاریابی و نامهای تبلیغاتی زیرمجموعهٔ مشخصی از داراییهای نامشهود تحت عنوان «داراییهای مرتبط با بازار» هستند. قابلیت تفکیک این داراییها از واحد تجاری، برخورداری از حقوق قراردادی یا قانونی و امکان ایجاد منافع اقتصادی آتی، از شرایط ضروری برای شناسایی، ارزشگذاری و گزارشگری رسمی آنها محسوب میشوند. رعایت این تعریف رسمی و معیارهای مذکور، صحت، دقت و اعتبار گزارش ارزشگذاری را تضمین میکند.
برای دریافت خدمات تخصصی در حوزه ارزشگذاری داراییهای نامشهود، از صفحه اختصاصی این خدمت در رتیبا بازدید نمایید.
همچنین میتوانید مقاله راهنمای جامع ارزشگذاری داراییهای نامشهود را مطالعه نموده و با مبانی و استانداردهای ارزشگذرای این نوع داراییها آشنا شوید.
برای مشاهده سایر خدمات رتیبا در زمینه ارزیابی، ارزشگذاری و مشاوره سرمایهگذاری نیز، به صفحه اصلی وبسایت رتیبا مراجعه نمایید.